- 148
- 1000
- 1000
- 1000
رمضان، بهار تکلیف و تجلی خدا، 6
سخنرانی حجت الاسلام مسعود عالی با موضوع «رمضان، بهار تکلیف و تجلی خدا»، جلسه ششم: ادب مواجهه با پیامبر و معصومین علیهمالسلام ، سال 1404
از آیه شریفه «یا ایها الذین آمنوا لا تقدموا بین یدی الله و رسوله» شروع کردیم که آن جا خداوند متعال به ما یاد داد که در برابر دستورات الهی تسلیم محض باشیم، جلو نیفتیم، صبر کنیم ببینیم تکلیف چیست و پشت سر حکم خدا حرکت کنیم. این روح کل دین است: تعبد و تسلیم.
بعد از آن، چهار آیه بعدی در سوره مبارکه حجرات، ادب مواجهه با خود پیغمبر اکرم را بیان می کند. شما کم و بیش می دانید در صدر اسلام، برخی تازه مسلمان ها که هنوز خصلت های جاهلی داشتند، گاهی بی ادبانه با پیغمبر برخورد می کردند. نه اینکه عمد داشتند، تربیت نشده بودند. مثلاً پیغمبر را با اسم کوچک صدا می زدند، در حالی که خود خداوند در قرآن هر وقت بخواهد پیغمبر را خطاب کند، می فرماید: «یا ایها النبی» یا «یا ایها الرسول»، با احترام. یک مورد نداریم که خدا به پیغمبر با اسم کوچک خطاب کرده باشد، اما به همه انبیای دیگر مثل «یا نوح» یا «یا ابراهیم» خطاب کرده است. یا مثلاً بعضی ها جلوی پیغمبر پاهایشان را دراز می کردند، لباسش را می کشیدند که به آنها توجه کند، یا از پشت حجره های خانه پیغمبر وقت و بی وقت صدا می زدند. خداوند در این آیات می فرماید: «یا ایها الذین آمنوا لا ترفعوا اصواتکم فوق صوت النبی» صدایتان را بالاتر از صدای پیغمبر نبرید. «ولا تجهروا له بالقول» وقتی با پیغمبر حرف می زنید، داد و بیداد نکنید، جر و بحث نکنید. اگر با همدیگر جر و بحث می کنید، پیغمبر جایگاهش جدا است. بعد می فرماید اگر این کار را بکنید، اعمالتان حبط می شود، از بین می رود. و در مقابل، کسانی که صدایشان را پایین می آورند نزد پیغمبر، خدا دلهایشان را برای تقوا پرورش داده، برای آنها مغفرت و اجر عظیم است. راجع به آنهایی که از پشت حجره ها صدا می زدند، خدا می فرماید بیشترشان عقل ندارند. اگر صبر می کردند تا خود پیغمبر بیرون بیاید، برایشان بهتر بود. این احتراماتی که گفته شد، فقط برای زمان حیات پیغمبر است یا بعد از رحلت ایشان هم هست؟ مفسرین شیعه و سنی گفته اند حرمت پیغمبر چه در زمان حیات و چه بعد از وفات یکسان است. روح مطهر ایشان حضور دارد. در جریان دفن امام مجتبی (ع) که خواستند کنار قبر پیغمبر دفن کنند، عده ای سروصدا کردند و شمشیر کشیدند. امام حسین (ع) وقتی این سروصدا را دیدند، همین آیه را خواندند: «لا ترفعوا اصواتکم فوق صوت النبی». فرمودند اینجا پیغمبر تشریف دارد. الان هم کنار ضریح پیغمبر در مدینه این آیه نوشته شده. خداوند در این آیه نفرموده صدایتان را بالاتر از صدای «محمد» نبرید. بحث شخص نیست، بحث شخصیت حقوقی است، بحث جایگاه نبوت است. اگر اینطور شد، این احترام اختصاص به پیغمبر ندارد. هر کس که از طرف خدا مأموریتی دارد، مثل امام معصوم، او هم همین حرمت را دارد. صدا بلند کردن، از پشت حجره صدا زدن، سلام نکردن، پشت کردن به قبور مطهر، همه اینها بی احترامی است. بعضی از علما حتی بالاتر رفته اند و گفته اند هر چیزی که منسوب به خداست، مثل قرآن، مسجد، کلام الله، احترامش واجب است. ما در مقابل فرهنگ سکولار غرب که می گوید دین را وارد زندگی نکنید، باید پای مقدساتمان بایستیم. یادتان هست چند سال قبل در ورزشگاه آزادی، مسابقه ایران و کره بود، ایام محرم، تماشاگران دو پرچم یا حسین و یا ابوالفضل آورده بودند، فیفا چهل هزار دلار جریمه کرد که چرا دین را آوردید داخل ورزشگاه؟! اینها دروغ می گویند، خودشان شدیداً مسائل سیاسی و فکری شان را وارد همه عرصه ها می کنند. اولین وجود مقدس در عالم، خداوند متعال است، «الملک القدوس». تقدس برای اوست، او پاک و منزه از هر عیب است. هر چیزی که نسبت خاصی با او پیدا کند، یک رنگ و جلوه ای از تقدس می گیرد و محترم می شود. نشانه اش هم این است که خدا برای حفظ احترامشان حکم گذاشته. خانه خدا، مسجد، احکام دارد. جنب نمی تواند وارد شود. اگر مسجد نجس شد، واجب فوری است پاکش کنند. کتاب خدا، قرآن، دست زدن با وضو می خواهد، نجس کردنش حرام است، اگر در توالت بیفتد باید فوری درش بیاورند و اگر نشود باید آن توالت را ببندند. در رأس همه مقدسات، وجود خود پیغمبر و ائمه معصومین هستند. قرآن می فرماید «بل هو آیات بینات فی صدور الذین اوتوا العلم» یعنی قرآن در سینه کسانی است که خدا به آنها علم داده. امام باقر فرمود: مصداق آن ما هستیم. اگر کسی بخواهد قرآن را بفهمد، باید با این سینه ها مرتبط شود.
از آیه شریفه «یا ایها الذین آمنوا لا تقدموا بین یدی الله و رسوله» شروع کردیم که آن جا خداوند متعال به ما یاد داد که در برابر دستورات الهی تسلیم محض باشیم، جلو نیفتیم، صبر کنیم ببینیم تکلیف چیست و پشت سر حکم خدا حرکت کنیم. این روح کل دین است: تعبد و تسلیم.
بعد از آن، چهار آیه بعدی در سوره مبارکه حجرات، ادب مواجهه با خود پیغمبر اکرم را بیان می کند. شما کم و بیش می دانید در صدر اسلام، برخی تازه مسلمان ها که هنوز خصلت های جاهلی داشتند، گاهی بی ادبانه با پیغمبر برخورد می کردند. نه اینکه عمد داشتند، تربیت نشده بودند. مثلاً پیغمبر را با اسم کوچک صدا می زدند، در حالی که خود خداوند در قرآن هر وقت بخواهد پیغمبر را خطاب کند، می فرماید: «یا ایها النبی» یا «یا ایها الرسول»، با احترام. یک مورد نداریم که خدا به پیغمبر با اسم کوچک خطاب کرده باشد، اما به همه انبیای دیگر مثل «یا نوح» یا «یا ابراهیم» خطاب کرده است. یا مثلاً بعضی ها جلوی پیغمبر پاهایشان را دراز می کردند، لباسش را می کشیدند که به آنها توجه کند، یا از پشت حجره های خانه پیغمبر وقت و بی وقت صدا می زدند. خداوند در این آیات می فرماید: «یا ایها الذین آمنوا لا ترفعوا اصواتکم فوق صوت النبی» صدایتان را بالاتر از صدای پیغمبر نبرید. «ولا تجهروا له بالقول» وقتی با پیغمبر حرف می زنید، داد و بیداد نکنید، جر و بحث نکنید. اگر با همدیگر جر و بحث می کنید، پیغمبر جایگاهش جدا است. بعد می فرماید اگر این کار را بکنید، اعمالتان حبط می شود، از بین می رود. و در مقابل، کسانی که صدایشان را پایین می آورند نزد پیغمبر، خدا دلهایشان را برای تقوا پرورش داده، برای آنها مغفرت و اجر عظیم است. راجع به آنهایی که از پشت حجره ها صدا می زدند، خدا می فرماید بیشترشان عقل ندارند. اگر صبر می کردند تا خود پیغمبر بیرون بیاید، برایشان بهتر بود. این احتراماتی که گفته شد، فقط برای زمان حیات پیغمبر است یا بعد از رحلت ایشان هم هست؟ مفسرین شیعه و سنی گفته اند حرمت پیغمبر چه در زمان حیات و چه بعد از وفات یکسان است. روح مطهر ایشان حضور دارد. در جریان دفن امام مجتبی (ع) که خواستند کنار قبر پیغمبر دفن کنند، عده ای سروصدا کردند و شمشیر کشیدند. امام حسین (ع) وقتی این سروصدا را دیدند، همین آیه را خواندند: «لا ترفعوا اصواتکم فوق صوت النبی». فرمودند اینجا پیغمبر تشریف دارد. الان هم کنار ضریح پیغمبر در مدینه این آیه نوشته شده. خداوند در این آیه نفرموده صدایتان را بالاتر از صدای «محمد» نبرید. بحث شخص نیست، بحث شخصیت حقوقی است، بحث جایگاه نبوت است. اگر اینطور شد، این احترام اختصاص به پیغمبر ندارد. هر کس که از طرف خدا مأموریتی دارد، مثل امام معصوم، او هم همین حرمت را دارد. صدا بلند کردن، از پشت حجره صدا زدن، سلام نکردن، پشت کردن به قبور مطهر، همه اینها بی احترامی است. بعضی از علما حتی بالاتر رفته اند و گفته اند هر چیزی که منسوب به خداست، مثل قرآن، مسجد، کلام الله، احترامش واجب است. ما در مقابل فرهنگ سکولار غرب که می گوید دین را وارد زندگی نکنید، باید پای مقدساتمان بایستیم. یادتان هست چند سال قبل در ورزشگاه آزادی، مسابقه ایران و کره بود، ایام محرم، تماشاگران دو پرچم یا حسین و یا ابوالفضل آورده بودند، فیفا چهل هزار دلار جریمه کرد که چرا دین را آوردید داخل ورزشگاه؟! اینها دروغ می گویند، خودشان شدیداً مسائل سیاسی و فکری شان را وارد همه عرصه ها می کنند. اولین وجود مقدس در عالم، خداوند متعال است، «الملک القدوس». تقدس برای اوست، او پاک و منزه از هر عیب است. هر چیزی که نسبت خاصی با او پیدا کند، یک رنگ و جلوه ای از تقدس می گیرد و محترم می شود. نشانه اش هم این است که خدا برای حفظ احترامشان حکم گذاشته. خانه خدا، مسجد، احکام دارد. جنب نمی تواند وارد شود. اگر مسجد نجس شد، واجب فوری است پاکش کنند. کتاب خدا، قرآن، دست زدن با وضو می خواهد، نجس کردنش حرام است، اگر در توالت بیفتد باید فوری درش بیاورند و اگر نشود باید آن توالت را ببندند. در رأس همه مقدسات، وجود خود پیغمبر و ائمه معصومین هستند. قرآن می فرماید «بل هو آیات بینات فی صدور الذین اوتوا العلم» یعنی قرآن در سینه کسانی است که خدا به آنها علم داده. امام باقر فرمود: مصداق آن ما هستیم. اگر کسی بخواهد قرآن را بفهمد، باید با این سینه ها مرتبط شود.


تاکنون نظری ثبت نشده است