سخنرانی حجت الاسلام علیرضا پناهیان با موضوع «مدیریت ذهن» جلسه نوزدهم: ذات انسان، سال 1403
مراتب ابتدایی مدیریت ذهن، همین است که آدم سوءظن نداشته باشد، آدم خوش گمان باشد، جایی که باید خوش گمان باشد نسبت به پروردگار عالم، آدم سوءظن نداشته باشد که صفت منافقین است و انسان به بدیها فکر نکند، به عاقبت بخیری دیگران فکر کند، یعنی انسان دلسوزانه در مورد دیگران بیاندیشد. این مراتب ابتدایی است که در اخلاقیات هم خیلی گفته میشود.
ولی مراتب عالی مدیریت ذهن، کمتر دیگر در اخلاق بحث میشود، در مباحث عرفانی ما باید در آن باره جستجو شود. اهل معرفت، یک قوایی را در خودشان کشف میکنند، به واسطۀ مدیریت ذهن در مراتب عالی و مدیریت ذهن در مراتب عالی، بسیار کار دشواری است برای اینکه شما باید اعماق قلب خودتان را، از عواملی که بخواهند روی ذهنتان تأثیر بگذارند، پاک کنید و این البته کنکاش میخواهد، جستجو در سحرگاهان نیاز دارد، محاسبه و مراقبه نیاز دارد که مبادا نکتۀ بدی در قلب من، خطور بکند. مبادا من توجهام به امری از امور دنیا، زیادی جلب شود، نه اینکه بیتوجه باشد انسان در دنیا، به در و دیوار بخورد، دقت نکند در رانندگی، در راه رفتن، به ستون بخورد مثلاً، نه اینکه معلوم است منظور نیست. اهتمام قلب!
یک روزی میرسد به نام روز قیامت، آن جا «یَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ» هست، روزی که سرّ انسان آشکار میشود. این سرّ، ممکن است از اعمالی که انسان پنهان میکند، شروع شود تا احوالی که در درون انسان، پنهان است گاهی از اوقات خود انسان هم، از آن خبردار نیست و آن جا خبردار میشود. آن جا چطوری آدم خبردار میشود؟ وقتی که آدم برگردد به خدا بگوید: خب خدایا، تو چرا به من کمک نکردی؟! من که میخواستم، خدا میفرماید: نه، تو هیچ وقت از اعماق قلبت نمیخواستی، بعد آن جا وزن کشی میکنند برایش، تو یک چنین چیزهایی را چقدر میخواستی؟ این چیزها را چقدر میخواستی؟ آن جا آدم به ترازویی دقیقتر از ترازوهای الماس و جواهر و طلا، خواهد رسید که چه اندازههای ظریفی را، اندازهگیری میکنند. بعد خداوند متعال میفرماید: تو انقدر خواستی، ما انقدر دادیم! بیشتر از این اگر میخواستی، بیشتر از این میدادیم. «إِنَّمَا قَدَّرَ اللَّهُ عَوْنَ الْعِبَادِ عَلَى قَدْرِ نِیَّاتِهِمْ» خدا کمکش را برای بندگانش، به اندازۀ نیاتش در نظر میگیرد، بیشتر میخواستی، بیشتر میدادیم. یعنی آن جا هیچ کس نمیتواند بگوید من نمیتوانستم، حتی هیچ کس نمیتواند بگوید من نمیدانستم
مراتب ابتدایی مدیریت ذهن، همین است که آدم سوءظن نداشته باشد، آدم خوش گمان باشد، جایی که باید خوش گمان باشد نسبت به پروردگار عالم، آدم سوءظن نداشته باشد که صفت منافقین است و انسان به بدیها فکر نکند، به عاقبت بخیری دیگران فکر کند، یعنی انسان دلسوزانه در مورد دیگران بیاندیشد. این مراتب ابتدایی است که در اخلاقیات هم خیلی گفته میشود.
ولی مراتب عالی مدیریت ذهن، کمتر دیگر در اخلاق بحث میشود، در مباحث عرفانی ما باید در آن باره جستجو شود. اهل معرفت، یک قوایی را در خودشان کشف میکنند، به واسطۀ مدیریت ذهن در مراتب عالی و مدیریت ذهن در مراتب عالی، بسیار کار دشواری است برای اینکه شما باید اعماق قلب خودتان را، از عواملی که بخواهند روی ذهنتان تأثیر بگذارند، پاک کنید و این البته کنکاش میخواهد، جستجو در سحرگاهان نیاز دارد، محاسبه و مراقبه نیاز دارد که مبادا نکتۀ بدی در قلب من، خطور بکند. مبادا من توجهام به امری از امور دنیا، زیادی جلب شود، نه اینکه بیتوجه باشد انسان در دنیا، به در و دیوار بخورد، دقت نکند در رانندگی، در راه رفتن، به ستون بخورد مثلاً، نه اینکه معلوم است منظور نیست. اهتمام قلب!
یک روزی میرسد به نام روز قیامت، آن جا «یَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ» هست، روزی که سرّ انسان آشکار میشود. این سرّ، ممکن است از اعمالی که انسان پنهان میکند، شروع شود تا احوالی که در درون انسان، پنهان است گاهی از اوقات خود انسان هم، از آن خبردار نیست و آن جا خبردار میشود. آن جا چطوری آدم خبردار میشود؟ وقتی که آدم برگردد به خدا بگوید: خب خدایا، تو چرا به من کمک نکردی؟! من که میخواستم، خدا میفرماید: نه، تو هیچ وقت از اعماق قلبت نمیخواستی، بعد آن جا وزن کشی میکنند برایش، تو یک چنین چیزهایی را چقدر میخواستی؟ این چیزها را چقدر میخواستی؟ آن جا آدم به ترازویی دقیقتر از ترازوهای الماس و جواهر و طلا، خواهد رسید که چه اندازههای ظریفی را، اندازهگیری میکنند. بعد خداوند متعال میفرماید: تو انقدر خواستی، ما انقدر دادیم! بیشتر از این اگر میخواستی، بیشتر از این میدادیم. «إِنَّمَا قَدَّرَ اللَّهُ عَوْنَ الْعِبَادِ عَلَى قَدْرِ نِیَّاتِهِمْ» خدا کمکش را برای بندگانش، به اندازۀ نیاتش در نظر میگیرد، بیشتر میخواستی، بیشتر میدادیم. یعنی آن جا هیچ کس نمیتواند بگوید من نمیتوانستم، حتی هیچ کس نمیتواند بگوید من نمیدانستم


تاکنون نظری ثبت نشده است