- 32
- 1000
- 1000
- 1000
قیامت و آثار فردی و اجتماعی آن، 5
سخنرانی حجت الاسلام دکتر ناصر رفیعی با موضوع "قیامت و آثار فردی و اجتماعی آن"، جلسه ششم: تجسم اعمال در قیامت ، سال 1404
این شبها درباره اسامی قیامت صحبت می کنیم. قیامت یک واقعیت است و همه ما در پیش داریم. قرآن می فرماید شما آن را دور میبینید، ولی نزدیک است. اندیشه درباره معاد، انسان را از خطا باز می دارد. یکی از نامهای قیامت "یوم تبلی السرائر" است؛ روزی که باطنها آشکار می شود. تبلی از بلا میآید، به معنای آزمایش است، اما مفسران گفته اند چون با آزمایش وضعیت انسان روشن می شود، اینجا به معنای آشکار شدن است. سرائر هم جمع سریره یعنی باطنها. روزی که باطنها آشکار می شود، روز تجسم اعمال. در قرآن تعابیر مشابهی داریم؛ مثلاً "یوم هم بارزون" یعنی روزی که همه بروز میکنند. جایی که دیگر نمی شود مخفیکاری کرد. "یعرف المجرمون بسیماهم" یعنی مجرمان از چهرهشان شناخته می شوند. از قیافه این افراد معلوم است که مثلاً اهل رشوه یا ربا بوده اند. در روایت داریم که معاذ بن جبل خدمت پیامبر رسید و پرسید منظور از این سرائر چیست؟ حضرت فرمودند: "سرائر شما اعمال شماست؛ از نماز و روزه و زکات و وضو و غسل و هر عمل واجبی." اعمال انسان در دنیا پنهان است. کسی نمی داند کی روزه بوده، کی نماز خوانده، کی با وضو نشسته. اما در قیامت همه اینها آشکار میشود. در بحث تجسم اعمال، حضرت آیت الله جوادی آملی در کتاب تفسیر موضوعی، آیات را به چند دسته تقسیم کرده اند:
اول: اعمال ما زنده است و از بین نمی رود. انسان خود عمل را میبیند. "تجد کل نفس ما عملت من خیر محضرا"
دوم: جزای قیامت دقیقاً مطابق عمل است، بدون کم و کاست. مگر فضل الهی شامل شود.
سوم: این تجسم اعمال در چهرهها آشکار میشود. "یعرف المجرمون بسیماهم" در روایت داریم کسانی که غیبت می کنند، زبانشان دراز می شود. متکبرین حقیر محشور می شوند. آنها که مال حرام خورده اند، شکمشان آتش دارد. در مقابل، مؤمنین با نورشان در محشر ظاهر می شوند.
قیس بن عاصم، از بادیه نشینان بود که خدمت پیامبر رسید و گفت: یا رسول الله! ما بادیه نشینیم و هر روز نمی توانیم خدمت برسیم. یک موعظه جامع بفرمایید. پیامبر چند نصیحت به او کردند:
· هر عزتی ذلتی دارد، آدم همیشه سرپا نیست.
· با حیات، مرگ همراه است. ناگاه بانگ برمی آید که خواجه مرد.
· با دنیا، آخرت همراه است.
· هر کاری حساب دارد و رقیب دارد.
· ای قیس! انسان احتیاج به قرین دارد. عملی که با تو می آید زنده است. اگر عمل خوب باشد تو را بالا میبرد، اگر بد باشد تو را پایین می کشد.
· در روایت داریم مؤمن وقتی از قبر بیرون می آید، چهره نورانی جلو او را می گیرد و در صحرای محشر راهنمایی اش می کند. هر ترسی پیش بیاید می گوید نترس من دنبالتم. تا جلوی بهشت می رساند. وقتی سوال می کند تو کیستی؟ می گوید من همان شادی هستم که در دل برادر مؤمنت ایجاد کردی.
جبرئیل به پیامبر سه موعظه کرد:
1- هر جور می خواهی زندگی کن، پایانش مرگ است.
2- هر کس را می خواهی دوست داشته باش، از او جدا می شوی.
3- هر کاری می خواهی انجام بده، نتیجهاش را میبینی و عملت را ملاقات می کنی.
این شبها درباره اسامی قیامت صحبت می کنیم. قیامت یک واقعیت است و همه ما در پیش داریم. قرآن می فرماید شما آن را دور میبینید، ولی نزدیک است. اندیشه درباره معاد، انسان را از خطا باز می دارد. یکی از نامهای قیامت "یوم تبلی السرائر" است؛ روزی که باطنها آشکار می شود. تبلی از بلا میآید، به معنای آزمایش است، اما مفسران گفته اند چون با آزمایش وضعیت انسان روشن می شود، اینجا به معنای آشکار شدن است. سرائر هم جمع سریره یعنی باطنها. روزی که باطنها آشکار می شود، روز تجسم اعمال. در قرآن تعابیر مشابهی داریم؛ مثلاً "یوم هم بارزون" یعنی روزی که همه بروز میکنند. جایی که دیگر نمی شود مخفیکاری کرد. "یعرف المجرمون بسیماهم" یعنی مجرمان از چهرهشان شناخته می شوند. از قیافه این افراد معلوم است که مثلاً اهل رشوه یا ربا بوده اند. در روایت داریم که معاذ بن جبل خدمت پیامبر رسید و پرسید منظور از این سرائر چیست؟ حضرت فرمودند: "سرائر شما اعمال شماست؛ از نماز و روزه و زکات و وضو و غسل و هر عمل واجبی." اعمال انسان در دنیا پنهان است. کسی نمی داند کی روزه بوده، کی نماز خوانده، کی با وضو نشسته. اما در قیامت همه اینها آشکار میشود. در بحث تجسم اعمال، حضرت آیت الله جوادی آملی در کتاب تفسیر موضوعی، آیات را به چند دسته تقسیم کرده اند:
اول: اعمال ما زنده است و از بین نمی رود. انسان خود عمل را میبیند. "تجد کل نفس ما عملت من خیر محضرا"
دوم: جزای قیامت دقیقاً مطابق عمل است، بدون کم و کاست. مگر فضل الهی شامل شود.
سوم: این تجسم اعمال در چهرهها آشکار میشود. "یعرف المجرمون بسیماهم" در روایت داریم کسانی که غیبت می کنند، زبانشان دراز می شود. متکبرین حقیر محشور می شوند. آنها که مال حرام خورده اند، شکمشان آتش دارد. در مقابل، مؤمنین با نورشان در محشر ظاهر می شوند.
قیس بن عاصم، از بادیه نشینان بود که خدمت پیامبر رسید و گفت: یا رسول الله! ما بادیه نشینیم و هر روز نمی توانیم خدمت برسیم. یک موعظه جامع بفرمایید. پیامبر چند نصیحت به او کردند:
· هر عزتی ذلتی دارد، آدم همیشه سرپا نیست.
· با حیات، مرگ همراه است. ناگاه بانگ برمی آید که خواجه مرد.
· با دنیا، آخرت همراه است.
· هر کاری حساب دارد و رقیب دارد.
· ای قیس! انسان احتیاج به قرین دارد. عملی که با تو می آید زنده است. اگر عمل خوب باشد تو را بالا میبرد، اگر بد باشد تو را پایین می کشد.
· در روایت داریم مؤمن وقتی از قبر بیرون می آید، چهره نورانی جلو او را می گیرد و در صحرای محشر راهنمایی اش می کند. هر ترسی پیش بیاید می گوید نترس من دنبالتم. تا جلوی بهشت می رساند. وقتی سوال می کند تو کیستی؟ می گوید من همان شادی هستم که در دل برادر مؤمنت ایجاد کردی.
جبرئیل به پیامبر سه موعظه کرد:
1- هر جور می خواهی زندگی کن، پایانش مرگ است.
2- هر کس را می خواهی دوست داشته باش، از او جدا می شوی.
3- هر کاری می خواهی انجام بده، نتیجهاش را میبینی و عملت را ملاقات می کنی.


تاکنون نظری ثبت نشده است