display result search
- 33
- 1000
- 1000
- 1000
قیامت و آثار فردی و اجتماعی آن، 2
سخنرانی حجت الاسلام دکتر ناصر رفیعی با موضوع "قیامت و آثار فردی و اجتماعی آن"، جلسه دوم: یوم الحساب و حقیقت حسابرسی، سال 1404
بحث امشب ما در ادامه صحبت درباره اسامی قیامت، به نام مبارک «یوم الحساب» یعنی روز حسابرسی رسید. در قرآن کریم هفتاد نام برای قیامت ذکر شده که هر کدام اثر تربیتی خاصی روی انسان دارد. وقتی انسان بداند روزی برای حساب و کتاب هست و باطن ها آشکار میشود، قطعاً در زندگی و سیره اش دقت بیشتری خواهد کرد. خداوند در آیات متعددی از قرآن به مسئله حسابرسی اشاره کرده است. مثلاً میفرماید: «اقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ» حساب مردم نزدیک شده اما آنها در غفلت هستند. یا در جایی دیگر خطاب به پیامبر میفرماید: «فَإِنَّمَا عَلَیْکَ الْبَلَاغُ وَعَلَیْنَا الْحِسَابُ»؛ وظیفه تو فقط ابلاغ است و حساب و کتاب کار ماست. این آیه یک اصل مهم را میرساند: اگر کسی اتمام حجت بر او تمام شد و زیر بار حق نرفت، حسابش با خداست. این هشدار مهمی است برای همه ما به ویژه در موضوع ولایت و غدیر که وظیفه ابلاغ انجام شده و حساب آن با خداست. ممکن است این سوال پیش بیاید که اگر خداوند فرموده «عَلینا حِسابُهُم» حساب مردم با ماست، پس چرا در زیارت جامعه کبیره میخوانیم «بِکم یُحاسِبُ العِبادُ» حساب مردم با شما ائمه است؟ پاسخ این است که خداوند بسیاری از امور را تفویض کرده است. همانطور که قبض روح به عزرائیل سپرده شده، زنده کردن مردگان و شفای بیماران به حضرت عیسی داده شده، رزق به میکائیل واگذار شده، حسابگری هم به اولیای خدا واگذار شده است. اینها منافاتی با توحید ندارد و از روی لطف خداست. گاهی خود انسان وجدانش قاضی و حسابگر اوست. همانطور که امیرالمومنین علیهالسلام در پاسخ به سوالی درباره چگونگی حسابرسی خداوند با این جمعیت عظیم فرمودند: همانطور که به همه آنها روزی میدهد، از همه آنها حساب هم میکشد. قرآن کریم سه نوع حسابرسی را معرفی میکند:
1. حساب یسیر (آسان)
2. حساب شدید (سخت)
3. دخول به غیر حساب (ورود به بهشت بدون حساب)
چند دسته هستند که حسابرسی آسانی دارند:
خوش اخلاق ها: پیامبر صلیالله فرمود حسن خلق باعث میشود خداوند حساب انسان را آسان کند. از قدیم روی منبرها میشنیدیم که یکی از چیزهایی که پرونده اعمال را سنگین و سقط موازین را جبران میکند، خوش اخلاقی است. سعد بن معاذ با آن همه عظمت، به خاطر تندی اخلاقی که با خانواده داشت، گرفتار فشار قبر شد.
· آنها که خودشان به حساب خود رسیدگی میکنند: امام صادق علیهالسلام فرمودند: شب هنگام که به رختخواب میروی، یک لحظه فکر کن ببین امروز چه کردهای؛ اگر گناهی بود استغفار کن و اگر کار خوبی بود شکر کن.
· کسانی که سه ویژگی دارند: رسول خدا صلیالله فرمودند: سه خصلت است که هر کس داشته باشد خداوند حسابش را آسان میکند. امام صادق علیهالسلام فرمودند این سه خصلت، همان «خُلق عظیم» است که خداوند به پیامبر داد. این سه خصلت که مکارم اخلاق است عبارتند از:
1. به کسی که تو را محروم کرده، عطا کنی.
2. از کسی که به تو ظلم کرده، درگذری.
3. با کسی که از تو بریده، پیوند برقرار کنی.
چه کسانی حساب شدید دارند؟
صاحبان مناصب و مسئولان، اگر ظالم باشند یا حق مردم را ضایع کنند. علمایی که اهل عمل نیستند و مردم را با سخن خود به بهشت دعوت میکنند اما خودشان اهل عمل نیستند. بوی تعفن عالم بی عمل، اهل دوزخ را آزار میدهد. کسانی که حق الناس به گردن دارند. گرفتاری بسیاری از علما در عالم برزخ به خاطر یک حق الناس کوچک بوده است. چه کسانی به «غیر حساب» وارد بهشت میشوند؟ روایتی داریم که عدهای را مستقیم از قبر پرواز میدهند و به بهشت میبرند. فرشتگان به آنها میگویند شما که صراط و میزان را ندیدید، پس آنچه انبیا گفتند چه شد؟ میگویند ما دو ویژگی داشتیم که باعث شد بدون معطلی وارد شویم: یکی حیا (مرتکب گناه نمیشدیم) و دیگری رضایت و قناعت (به اندک راضی بودیم).
بحث امشب ما در ادامه صحبت درباره اسامی قیامت، به نام مبارک «یوم الحساب» یعنی روز حسابرسی رسید. در قرآن کریم هفتاد نام برای قیامت ذکر شده که هر کدام اثر تربیتی خاصی روی انسان دارد. وقتی انسان بداند روزی برای حساب و کتاب هست و باطن ها آشکار میشود، قطعاً در زندگی و سیره اش دقت بیشتری خواهد کرد. خداوند در آیات متعددی از قرآن به مسئله حسابرسی اشاره کرده است. مثلاً میفرماید: «اقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ» حساب مردم نزدیک شده اما آنها در غفلت هستند. یا در جایی دیگر خطاب به پیامبر میفرماید: «فَإِنَّمَا عَلَیْکَ الْبَلَاغُ وَعَلَیْنَا الْحِسَابُ»؛ وظیفه تو فقط ابلاغ است و حساب و کتاب کار ماست. این آیه یک اصل مهم را میرساند: اگر کسی اتمام حجت بر او تمام شد و زیر بار حق نرفت، حسابش با خداست. این هشدار مهمی است برای همه ما به ویژه در موضوع ولایت و غدیر که وظیفه ابلاغ انجام شده و حساب آن با خداست. ممکن است این سوال پیش بیاید که اگر خداوند فرموده «عَلینا حِسابُهُم» حساب مردم با ماست، پس چرا در زیارت جامعه کبیره میخوانیم «بِکم یُحاسِبُ العِبادُ» حساب مردم با شما ائمه است؟ پاسخ این است که خداوند بسیاری از امور را تفویض کرده است. همانطور که قبض روح به عزرائیل سپرده شده، زنده کردن مردگان و شفای بیماران به حضرت عیسی داده شده، رزق به میکائیل واگذار شده، حسابگری هم به اولیای خدا واگذار شده است. اینها منافاتی با توحید ندارد و از روی لطف خداست. گاهی خود انسان وجدانش قاضی و حسابگر اوست. همانطور که امیرالمومنین علیهالسلام در پاسخ به سوالی درباره چگونگی حسابرسی خداوند با این جمعیت عظیم فرمودند: همانطور که به همه آنها روزی میدهد، از همه آنها حساب هم میکشد. قرآن کریم سه نوع حسابرسی را معرفی میکند:
1. حساب یسیر (آسان)
2. حساب شدید (سخت)
3. دخول به غیر حساب (ورود به بهشت بدون حساب)
چند دسته هستند که حسابرسی آسانی دارند:
خوش اخلاق ها: پیامبر صلیالله فرمود حسن خلق باعث میشود خداوند حساب انسان را آسان کند. از قدیم روی منبرها میشنیدیم که یکی از چیزهایی که پرونده اعمال را سنگین و سقط موازین را جبران میکند، خوش اخلاقی است. سعد بن معاذ با آن همه عظمت، به خاطر تندی اخلاقی که با خانواده داشت، گرفتار فشار قبر شد.
· آنها که خودشان به حساب خود رسیدگی میکنند: امام صادق علیهالسلام فرمودند: شب هنگام که به رختخواب میروی، یک لحظه فکر کن ببین امروز چه کردهای؛ اگر گناهی بود استغفار کن و اگر کار خوبی بود شکر کن.
· کسانی که سه ویژگی دارند: رسول خدا صلیالله فرمودند: سه خصلت است که هر کس داشته باشد خداوند حسابش را آسان میکند. امام صادق علیهالسلام فرمودند این سه خصلت، همان «خُلق عظیم» است که خداوند به پیامبر داد. این سه خصلت که مکارم اخلاق است عبارتند از:
1. به کسی که تو را محروم کرده، عطا کنی.
2. از کسی که به تو ظلم کرده، درگذری.
3. با کسی که از تو بریده، پیوند برقرار کنی.
چه کسانی حساب شدید دارند؟
صاحبان مناصب و مسئولان، اگر ظالم باشند یا حق مردم را ضایع کنند. علمایی که اهل عمل نیستند و مردم را با سخن خود به بهشت دعوت میکنند اما خودشان اهل عمل نیستند. بوی تعفن عالم بی عمل، اهل دوزخ را آزار میدهد. کسانی که حق الناس به گردن دارند. گرفتاری بسیاری از علما در عالم برزخ به خاطر یک حق الناس کوچک بوده است. چه کسانی به «غیر حساب» وارد بهشت میشوند؟ روایتی داریم که عدهای را مستقیم از قبر پرواز میدهند و به بهشت میبرند. فرشتگان به آنها میگویند شما که صراط و میزان را ندیدید، پس آنچه انبیا گفتند چه شد؟ میگویند ما دو ویژگی داشتیم که باعث شد بدون معطلی وارد شویم: یکی حیا (مرتکب گناه نمیشدیم) و دیگری رضایت و قناعت (به اندک راضی بودیم).
تاکنون نظری ثبت نشده است