display result search
- 40
- 1000
- 1000
- 1000
قیامت و آثار فردی و اجتماعی آن، 4
سخنرانی حجت الاسلام دکتر ناصر رفیعی با موضوع "قیامت و آثار فردی و اجتماعی آن"، جلسه چهارم: یوم الفزع در قرآن ، سال 1404
بحث امشب ما درباره یکی دیگر از نامهای قیامت است که در قرآن کریم حدود هفتاد نام برای آن ذکر شده، مانند "یوم الحسرة" و "یوم الحساب". تنوع این اسامی آثار تربیتی عمیقی دارد و هرکدام بعدی از هول و اهمیت آن روز را نشان میدهد. نامی که امشب به آن میپردازیم، «یوم الفزع» یا «الفزع الاکبر» (روز ناله و فریاد بزرگ) است. این کلمه در قرآن (سوره انبیا) به کار رفته و به معنای ناله و فریادی است که از اندوه و سختی سرچشمه میگیرد. پرسش اصلی این است: چه کنیم که در آن روز از این ناله و عذاب بزرگ در امان باشیم؟ قرآن کریم صریحاً میفرماید: «مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَیْرٌ مِنْهَا وَهُمْ مِنْ فَزَعٍ یَوْمَئِذٍ آمِنُونَ»؛ هرکس کار نیکی انجام دهد، در آن روز از فزع و ناله در امان است. این یک وعده قطعی الهی است. علاوه بر این، مرحوم مجلسی در جلد هفتم بحارالانوار بابی را با عنوان «ویژگیهایی که موجب رهایی از فزع آن روز میشود» گشوده و حدود هشتاد روایت در این زمینه گردآوری کرده است. چند نمونه از این عوامل نجاتبخش که در این روایات به آنها اشاره شده، عبارتند از: 1. زیارت امام رضا علیهالسلام: امام جواد علیهالسلام فرمود: هرکس قبر پدرم را در طوس زیارت کند، خداوند گناهان گذشته و آیندهاش را میآمرزد و در قیامت، منبری در برابر منبر رسول خدا برایش نصب میکنند و از فزع در امان است.
2. قرائت سوره یوسف: کسی که هر شب یا هر روز سوره یوسف را بخواند، خداوند در قیامت با چهرهای زیبا مانند حضرت یوسف محشورش میکند و از فزع آن روز ایمن میماند.
3. قرائت سوره ملک: خواندن این سوره هر شب پیش از خواب، انسان را تا صبح در امان خدا قرار میدهد و او را از فزع قیامت حفظ میکند تا وارد بهشت شود.
4. احترام به سالمندان و پیشکسوتان: پیامبر صلیالله فرمود: کسی که به پیرمرد یا پیرزنی به خاطر سنّت احترام بگذارد، خداوند او را از فزع روز قیامت ایمن میدارد.
5. قرائت سوره قدر بر سر مزار: امام رضا علیهالسلام فرمود: هرکس بر سر قبر برادر مؤمنش دست بگذارد و هفت مرتبه «إنا أنزلنا» بخواند، خداوند آن میت را از فزع روز قیامت حفظ میکند.
6. خودداری از گناه به خاطر خدا: اگر انسان در موقعیتی حرام قرار گیرد و به خاطر ترس از خدا از آن بگذرد (مانند حضرت یوسف)، خداوند آتش جهنم را بر او حرام کرده و از فزع اکبر ایمنش میکند. پیامبر صلیالله جوانی که برای ترک گناه خود را در ریگهای داغ میگرداند، فرمود: خداوند دعایت را مستجاب میکند، چون از گناه گریختهای.
7. کنترل خشم: امام باقر علیهالسلام فرمود: کسی که به رغم داشتن قدرت، خشم خود را فروبرد، خداوند دلش را در قیامت سرشار از ایمن و ایمان میکند.
8. گرهگشایی از کار مردم: در روایتی، امام کاظم علیهالسلام در نامهای به حاکم ری نوشتند که خداوند سایه رحمت خود را بر سه گروه میگستراند: کسی که به برادرش نیکی کند، کسی که شادی در دل مؤمنی ایجاد کند، و کسی که غمی را از دلی بزداید. حاکم ری پس از خواندن نامه، نه تنها مالیات آن مرد را بخشید، بلکه اموالش را با او تقسیم کرد.
9. چهار گروه مورد لطف خاص: امیرالمؤمنین علیهالسلام در روایتی چهار گروه را نام میبرند که خداوند در قیامت به آنان نظر لطف میافکند: کسی که پشیمانی را بپذیرد، کسی که به غمزدهای رسیدگی کند، کسی که بردهای آزاد کند، و کسی که به جوانی در امر ازدواج کمک کند.
یکی از مهمترین عوامل امنیت در آن روز، گریه بر سیدالشهدا علیهالسلام و دوستی اهلبیت است.
بحث امشب ما درباره یکی دیگر از نامهای قیامت است که در قرآن کریم حدود هفتاد نام برای آن ذکر شده، مانند "یوم الحسرة" و "یوم الحساب". تنوع این اسامی آثار تربیتی عمیقی دارد و هرکدام بعدی از هول و اهمیت آن روز را نشان میدهد. نامی که امشب به آن میپردازیم، «یوم الفزع» یا «الفزع الاکبر» (روز ناله و فریاد بزرگ) است. این کلمه در قرآن (سوره انبیا) به کار رفته و به معنای ناله و فریادی است که از اندوه و سختی سرچشمه میگیرد. پرسش اصلی این است: چه کنیم که در آن روز از این ناله و عذاب بزرگ در امان باشیم؟ قرآن کریم صریحاً میفرماید: «مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَیْرٌ مِنْهَا وَهُمْ مِنْ فَزَعٍ یَوْمَئِذٍ آمِنُونَ»؛ هرکس کار نیکی انجام دهد، در آن روز از فزع و ناله در امان است. این یک وعده قطعی الهی است. علاوه بر این، مرحوم مجلسی در جلد هفتم بحارالانوار بابی را با عنوان «ویژگیهایی که موجب رهایی از فزع آن روز میشود» گشوده و حدود هشتاد روایت در این زمینه گردآوری کرده است. چند نمونه از این عوامل نجاتبخش که در این روایات به آنها اشاره شده، عبارتند از: 1. زیارت امام رضا علیهالسلام: امام جواد علیهالسلام فرمود: هرکس قبر پدرم را در طوس زیارت کند، خداوند گناهان گذشته و آیندهاش را میآمرزد و در قیامت، منبری در برابر منبر رسول خدا برایش نصب میکنند و از فزع در امان است.
2. قرائت سوره یوسف: کسی که هر شب یا هر روز سوره یوسف را بخواند، خداوند در قیامت با چهرهای زیبا مانند حضرت یوسف محشورش میکند و از فزع آن روز ایمن میماند.
3. قرائت سوره ملک: خواندن این سوره هر شب پیش از خواب، انسان را تا صبح در امان خدا قرار میدهد و او را از فزع قیامت حفظ میکند تا وارد بهشت شود.
4. احترام به سالمندان و پیشکسوتان: پیامبر صلیالله فرمود: کسی که به پیرمرد یا پیرزنی به خاطر سنّت احترام بگذارد، خداوند او را از فزع روز قیامت ایمن میدارد.
5. قرائت سوره قدر بر سر مزار: امام رضا علیهالسلام فرمود: هرکس بر سر قبر برادر مؤمنش دست بگذارد و هفت مرتبه «إنا أنزلنا» بخواند، خداوند آن میت را از فزع روز قیامت حفظ میکند.
6. خودداری از گناه به خاطر خدا: اگر انسان در موقعیتی حرام قرار گیرد و به خاطر ترس از خدا از آن بگذرد (مانند حضرت یوسف)، خداوند آتش جهنم را بر او حرام کرده و از فزع اکبر ایمنش میکند. پیامبر صلیالله جوانی که برای ترک گناه خود را در ریگهای داغ میگرداند، فرمود: خداوند دعایت را مستجاب میکند، چون از گناه گریختهای.
7. کنترل خشم: امام باقر علیهالسلام فرمود: کسی که به رغم داشتن قدرت، خشم خود را فروبرد، خداوند دلش را در قیامت سرشار از ایمن و ایمان میکند.
8. گرهگشایی از کار مردم: در روایتی، امام کاظم علیهالسلام در نامهای به حاکم ری نوشتند که خداوند سایه رحمت خود را بر سه گروه میگستراند: کسی که به برادرش نیکی کند، کسی که شادی در دل مؤمنی ایجاد کند، و کسی که غمی را از دلی بزداید. حاکم ری پس از خواندن نامه، نه تنها مالیات آن مرد را بخشید، بلکه اموالش را با او تقسیم کرد.
9. چهار گروه مورد لطف خاص: امیرالمؤمنین علیهالسلام در روایتی چهار گروه را نام میبرند که خداوند در قیامت به آنان نظر لطف میافکند: کسی که پشیمانی را بپذیرد، کسی که به غمزدهای رسیدگی کند، کسی که بردهای آزاد کند، و کسی که به جوانی در امر ازدواج کمک کند.
یکی از مهمترین عوامل امنیت در آن روز، گریه بر سیدالشهدا علیهالسلام و دوستی اهلبیت است.
تاکنون نظری ثبت نشده است