display result search
- 75
- 1000
- 1000
- 1000
تفسیر سوره مومنون،1
سخنرانی حجت الاسلام اسماعیل رمضانی با موضوع «تفسیر سوره مومنون»، جلسه اول: راز ترک گناه، سال 1404
قصد داشتم در این شبها به تفسیر سوره مومنون بپردازم، اما حیفم آمد که سخنرانی پیامبر اکرم صلیالله در آستانه ماه مبارک رمضان را با شما در میان نگذارم. این سخنرانی که نوعی مانیفست و دستورالعمل برای این ماه عزیز است، توسط خود رسول خدا در جمعه آخر ماه شعبان ایراد شده است.
بخشی از فرازهای این خطبه نورانی به این شرح است:
فضیلت زمانی ماه رمضان: پیامبر فرمودند: ای مردم! ماه خدا با برکت، رحمت و آمرزش به سوی شما روی آورده است. این ماه نزد خدا بهترین ماههاست، روزهایش بهترین روزها، شبهایش بهترین شبها و ساعاتش بهترین ساعات است. شما در این ماه به مهمانی خدا دعوت شدهاید و خداوند شما را گرامی داشته است.
· ارزش والای عمل در این ماه: در ماه رمضان، نفس کشیدن تسبیح و خوابیدن عبادت محسوب میشود. عملها در این ماه مقبول و دعاها مستجاب است. سخنران در اینجا به تفاوت میان "ثواب" و "قبول" اشاره کرد: ممکن است عملی ثواب داشته باشد، اما "قبول" به این معناست که عمل به حریم خصوصی و خلوت دل خدا راه یابد. البته این به معنای بیارزش بودن اعمال عادی نیست، اما در ماه رمضان، زمینه قبولی اعمال فراهمتر است. شرافت روزه ماه رمضان به قدری بالاست که اگر کسی بین رفتن به زیارت امام حسین علیه السلام و ماندن برای گرفتن روزه مخیر باشد، باید بماند و روزه بگیرد. زیارت هرچند والاست، اما روزه این ماه از آن بالاتر است. پیامبر صلیالله میفرمایند: وقتی در این ماه تشنه میشوید، تشنگیهای بزرگتر روز قیامت را به یاد آورید. قیامت، روز قحطی عمل و نیاز شدید به یک کار نیکوی کوچک است؛ آنچنان که پدری از فرزندش یک عمل خیر برای نجات خود طلب میکند.
اعمال و دستورالعملهای ویژه ماه مبارک:
صدقه به نیازمندان: هر روز صدقه دهید، اما سعی کنید صدقه این ماه ویژه به فقرا و مساکین برسد.
احترام به بزرگترها: در این ماه به بزرگان و سالمندان احترام ویژهای بگذارید.
مهربانی با کودکان: با کودکان خود مهربانتر باشید و به آنها محبت کنید. این کار جزو اعمال این ماه است.
صله رحم: به دیدار و احوالپرسی از خویشاوندان بروید.
افطاری دادن: هر کس در این ماه به نیت روزهداری افطاری بدهد، گناهانش آمرزیده میشود.
خوشاخلاقی: هر کس در این ماه خوشاخلاق باشد، در روز قیامت بهراحتی از صراط عبور میکند.
تخفیف در کار زیردستان: اگر کارگری دارید یا در خانه همسری دارید که برای افطار و سحر زحمت میکشد، بر آنها سخت نگیرید و کارشان را سبک کنید.
ترک جدال و آشتی با دیگران: با کسی در نیفتید و اگر کدورتی دارید، برای آشتی کردن پیشقدم شوید.
ارزش صلوات و تلاوت قرآن: فرستادن یک صلوات در این ماه، کفه حسنات را سنگین میکند و تلاوت یک آیه از قرآن، ثواب خواندن تمام قرآن را در سایر ماهها دارد.
در پایان خطبه، امیرالمومنین علی علیه السلام برخاستند و پرسیدند: ای رسول خدا! بالاترین عمل در این ماه چیست؟ پیامبر در پاسخ فرمودند: "الورع" یعنی خود را از گناهان بازداشتن و از حرام دوری کردن. اصل و هویت ماه رمضان بر ترک استوار است. روزه یعنی ترک خوردن و آشامیدن. دین حضرت آدم در بهشت نیز بر یک ترک استوار بود: به این درخت نزدیک نشوید.
خداوند به فرشتگان فرمود انجام بدهید (مثل سجده و تسبیح)، اما حرامها را به انسان اختصاص داد. پس "ترک گناه" رابطه ویژه خدا با انسانهاست. ارزش یک جوان که در تمام ماه قرآن بخواند، به اندازه ارزش جوانی نیست که یک حرف زشت نزند. ارزش عملهای مثبت سر جای خود محترم است، اما آنچه خدا در این ماه بیشتر میخرد، "ترک" است. امام صادق علیهالسلام فرمودند: همانطور که خوردن و آشامیدن روزه را باطل میکند، "لغو" و حرف بیارزش نیز روح روزه را خراب میکند.
عیار اعمال ما با "ترک"ها سنجیده میشود. اشکی که برای امام حسین علیهالسلام میریزیم، عیارش به نگاههایی است که نمیکنیم و حرفهایی است که نمیزنیم. آن حرف زشتی که نزدیم، آن نگاه حرامی که نکردیم، عیار اشک ما را بالا میبرد. همانطور که امام حسین علیهالسلام در کربلا دست بلند کرد و فرمود "حرف من اثر نمیکند"، علتش را لقمه حرامی دانست که مردم خورده بودند. پس "ترک" حتی بر نفس امام معصوم هم اثر میگذارد. پس اگر میخواهیم از این ماه بهره ببریم، باید روی ترک ها تمرکز و مراقبت ویژه داشته باشیم. روزه ذاتاً ترک است و وقتی این غبارها کنار رفت، تقوا که هدف روزه است، خودش را نشان میدهد. در کنار هر دعا و مناجاتی، باید ترک گناه را هم قرار دهیم.
قصد داشتم در این شبها به تفسیر سوره مومنون بپردازم، اما حیفم آمد که سخنرانی پیامبر اکرم صلیالله در آستانه ماه مبارک رمضان را با شما در میان نگذارم. این سخنرانی که نوعی مانیفست و دستورالعمل برای این ماه عزیز است، توسط خود رسول خدا در جمعه آخر ماه شعبان ایراد شده است.
بخشی از فرازهای این خطبه نورانی به این شرح است:
فضیلت زمانی ماه رمضان: پیامبر فرمودند: ای مردم! ماه خدا با برکت، رحمت و آمرزش به سوی شما روی آورده است. این ماه نزد خدا بهترین ماههاست، روزهایش بهترین روزها، شبهایش بهترین شبها و ساعاتش بهترین ساعات است. شما در این ماه به مهمانی خدا دعوت شدهاید و خداوند شما را گرامی داشته است.
· ارزش والای عمل در این ماه: در ماه رمضان، نفس کشیدن تسبیح و خوابیدن عبادت محسوب میشود. عملها در این ماه مقبول و دعاها مستجاب است. سخنران در اینجا به تفاوت میان "ثواب" و "قبول" اشاره کرد: ممکن است عملی ثواب داشته باشد، اما "قبول" به این معناست که عمل به حریم خصوصی و خلوت دل خدا راه یابد. البته این به معنای بیارزش بودن اعمال عادی نیست، اما در ماه رمضان، زمینه قبولی اعمال فراهمتر است. شرافت روزه ماه رمضان به قدری بالاست که اگر کسی بین رفتن به زیارت امام حسین علیه السلام و ماندن برای گرفتن روزه مخیر باشد، باید بماند و روزه بگیرد. زیارت هرچند والاست، اما روزه این ماه از آن بالاتر است. پیامبر صلیالله میفرمایند: وقتی در این ماه تشنه میشوید، تشنگیهای بزرگتر روز قیامت را به یاد آورید. قیامت، روز قحطی عمل و نیاز شدید به یک کار نیکوی کوچک است؛ آنچنان که پدری از فرزندش یک عمل خیر برای نجات خود طلب میکند.
اعمال و دستورالعملهای ویژه ماه مبارک:
صدقه به نیازمندان: هر روز صدقه دهید، اما سعی کنید صدقه این ماه ویژه به فقرا و مساکین برسد.
احترام به بزرگترها: در این ماه به بزرگان و سالمندان احترام ویژهای بگذارید.
مهربانی با کودکان: با کودکان خود مهربانتر باشید و به آنها محبت کنید. این کار جزو اعمال این ماه است.
صله رحم: به دیدار و احوالپرسی از خویشاوندان بروید.
افطاری دادن: هر کس در این ماه به نیت روزهداری افطاری بدهد، گناهانش آمرزیده میشود.
خوشاخلاقی: هر کس در این ماه خوشاخلاق باشد، در روز قیامت بهراحتی از صراط عبور میکند.
تخفیف در کار زیردستان: اگر کارگری دارید یا در خانه همسری دارید که برای افطار و سحر زحمت میکشد، بر آنها سخت نگیرید و کارشان را سبک کنید.
ترک جدال و آشتی با دیگران: با کسی در نیفتید و اگر کدورتی دارید، برای آشتی کردن پیشقدم شوید.
ارزش صلوات و تلاوت قرآن: فرستادن یک صلوات در این ماه، کفه حسنات را سنگین میکند و تلاوت یک آیه از قرآن، ثواب خواندن تمام قرآن را در سایر ماهها دارد.
در پایان خطبه، امیرالمومنین علی علیه السلام برخاستند و پرسیدند: ای رسول خدا! بالاترین عمل در این ماه چیست؟ پیامبر در پاسخ فرمودند: "الورع" یعنی خود را از گناهان بازداشتن و از حرام دوری کردن. اصل و هویت ماه رمضان بر ترک استوار است. روزه یعنی ترک خوردن و آشامیدن. دین حضرت آدم در بهشت نیز بر یک ترک استوار بود: به این درخت نزدیک نشوید.
خداوند به فرشتگان فرمود انجام بدهید (مثل سجده و تسبیح)، اما حرامها را به انسان اختصاص داد. پس "ترک گناه" رابطه ویژه خدا با انسانهاست. ارزش یک جوان که در تمام ماه قرآن بخواند، به اندازه ارزش جوانی نیست که یک حرف زشت نزند. ارزش عملهای مثبت سر جای خود محترم است، اما آنچه خدا در این ماه بیشتر میخرد، "ترک" است. امام صادق علیهالسلام فرمودند: همانطور که خوردن و آشامیدن روزه را باطل میکند، "لغو" و حرف بیارزش نیز روح روزه را خراب میکند.
عیار اعمال ما با "ترک"ها سنجیده میشود. اشکی که برای امام حسین علیهالسلام میریزیم، عیارش به نگاههایی است که نمیکنیم و حرفهایی است که نمیزنیم. آن حرف زشتی که نزدیم، آن نگاه حرامی که نکردیم، عیار اشک ما را بالا میبرد. همانطور که امام حسین علیهالسلام در کربلا دست بلند کرد و فرمود "حرف من اثر نمیکند"، علتش را لقمه حرامی دانست که مردم خورده بودند. پس "ترک" حتی بر نفس امام معصوم هم اثر میگذارد. پس اگر میخواهیم از این ماه بهره ببریم، باید روی ترک ها تمرکز و مراقبت ویژه داشته باشیم. روزه ذاتاً ترک است و وقتی این غبارها کنار رفت، تقوا که هدف روزه است، خودش را نشان میدهد. در کنار هر دعا و مناجاتی، باید ترک گناه را هم قرار دهیم.
تاکنون نظری ثبت نشده است