display result search
منو
تفسیر آیه 6 سوره مائده

تفسیر آیه 6 سوره مائده

  • 1 تعداد قطعات
  • 14 دقیقه مدت قطعه
  • 404 دریافت شده
سخنرانی حجت الاسلام محسن قرائتی با موضوع تفسیر سوره مائده - آیه 6

یَأَیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَوةِ فَاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُواْ بِرُءُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَى الْکَعْبَیْنِ وَإِن کُنتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُواْ وَإِن کُنتُم مَّرْضَى‏ أَوْ عَلَى‏ سَفَرٍ أَوْ جَآءَ أَحَدٌ مِّنکُم مِّنَ الْغَآئِطِ أَوْ لَمَسْتُمُ النِّسَآءَ فَلَمْ‏تَجِدُواْ مَآءً فَتَیَمَّمُواْ صَعِیداً طَیِّباً فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِکُمْ وَأَیْدِیکُم مِّنْهُ مَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیْجَعْلَ عَلَیْکُم مِّنْ حَرَجٍ وَلَکِن یُرِیدُ لِیُطَهِّرَکُمْ وَ لِیُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکُمْ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ‏

ترجمه

اى کسانى‏که ایمان آورده‏ اید! هرگاه به نماز برخاستید، پس صورت و دست هایتان تا آرنج را بشویید و قسمتى از سر و پاهایتان را تا برآمدگى روى پا مسح کنید. و اگر جُنُب بودید، خود را پاک کنید (و غسل نمایید)، و اگر بیمار یا در سفر بودید، یا یکى از شما از محلّ گودى (محل قضاى حاجت) آمده یا با زنان تماس گرفتید (و آمیزش جنسى کردید) و آبى (براى غسل یا وضو) نیافتید، با خاک پاک تیمّم کنید، پس (قسمتى از) صورت و دستانتان را از آن خاک (که بر دستانتان مانده) مسح کنید، خداوند نمى‏ خواهد که شما را در تنگى قرار دهد، بلکه مى‏ خواهد شما را پاک کند و نعمتش را بر شما کامل سازد، شاید شما شکرگزار باشید.


در آیه‏ 43 سوره نساء، به موضوع غسل و تیمّم اشاره شد، در اینجا علاوه بر آن دو، به مسأله‏ وضو هم اشاره شده است.
واژه‏ «قیام»، هرگاه با حرف «الى» همراه شود، به معناى اراده کردن است. «اذا قُمتم الى الصّلاة» یعنى هرگاه تصمیم به نماز خواندن گرفتید.
کلمه‏ «جُنب»، به زن و مرد، مفرد و جمع، بطور یکسان اطلاق مى‏ شود. شاید در این آیه، مراد از جنب شدن، تنها احتلام باشد و منظور از لمس زنان، آمیزش جنسى.
مراد از فرمان «فاطّهروا» انجام غسل است. به قرینه اینکه در آیه‏ 43 نساء به جاى «فاطّهّروا»، «تغتسلوا» فرموده است.
قید «الى المرافق»، براى بیان محدوده‏ شستن است، نه جهت شستن. از آنجا که کلمه‏ «یَد» در زبان عربى، هم به دست، از انگشتان تا مچ و هم به دست، از انگشتان تا آرنج و هم به دست، از انگشتان تا کتف، اطلاق مى‏ شود این آیه مى‏ فرماید: در وضو، دست تا آرنج را بشویید، نه کمتر و نه بیشتر.
در تیمّم، روح بندگى نهفته است، چون دست به خاک زدن ومالیدن آن به پیشانى که بلندترین عضو بدن است همراه با قصد قربت، نوعى تواضع و خاکسارى در برابر خداست.
آن گونه که آب آلودگى را برطرف مى ‏کند، خاک پاک هم خاصیّت میکروب کشى دارد. چون در معرض تابش آفتاب و ریزش باران است.
«صَعید»، از «صعود» به معناى زمین بلند است. امام صادق‏ (ع) در تفسیر «صعیداً طیّباً» فرمودند: زمین بلندى که آب از آن سرازیر شود. آرى، زمین گودى که آب آلوده در آن جمع مى‏ شود، براى تیمّم مناسب نیست، زیرا شرط تیمّم، خاک پاک است.
در حدیث مى ‏خوانیم: «لا صلاة الاّ بطهور»، نماز جز با طهارت (وضو یا غسل یا تیمم) صحیح نیست.
در حدیث مى‏ خوانیم: «اِبدأ بما بدء اللّه» از همان جا آغاز کن که خداوند در قرآن آغاز نموده است. همان گونه که در قرآن اوّل شستن صورت، بعد دست‏ ها و بعد مسح سر و بعد مسح پا آمده است، ترتیب وضو نیز همین گونه است.
از امام سؤال شد که چرا در وضو بخشى از سر مسح مى‏ شود؟ فرمودند: «لمکان الباء» به خاطر حرف «باء» در کلمه‏ «برؤسکم» زیرا معناى آن قسمتى از سر است واگر آیه «وامسحوا رؤسکم» بود در آن صورت باید همه‏ى سر را مسح مى‏ کردیم.
امام صادق‏ (ع) فرمود: مراد از «لامستم»، آمیزش جنسى است، ولى خداوند آن را پوشانده و پوشاندن امورى را دوست دارد، لذا آن گونه که شما نام مى‏ برید، نام نبرده است.
امام رضا (ع) درباره‏ فلسفه وضو مى‏ فرماید:
* «یکون العبد طاهراً اذا قام بین یدى الجبّار»، زمینه پاکى هنگام ایستادن در برابر خداست.
* «مطیعاً له فیما أمره»، نشانه‏ بندگى و اطاعت است.
* «نقیّاً من الادناس و النّجاسة»، عامل دورى از آلودگى ها و نجاست است.
* «ذهاب الکسل و طرد النّعاس»، مایه‏ى دورى از کسالت و خواب آلودگى است.
* «وتزکیة الفؤاد للقیام»، آماده سازى و رشد روحى براى نماز است.

پیام ها
1- نظافت و طهارت، لازمه‏ ایمان است. «یا ایّها الّذین آمنوا... فاغسلوا... فاطّهروا»
2- طهارت، شرط نماز است. «فاغسلوا»
3- همچنان که تماس با قرآن مخصوص پاکان است، ارتباط با خدا هم نیاز به طهارت دارد.«فاغسلوا»
4- آلودگى جسم، مانع قرب به خداست. «اذا قمتم الى الصلوة فاغسلوا»
5 - اصل در کلام، رعایت حیا و عفّت و ادب است، خصوصاً در مسائل زناشویى. «لامستم النساء» البتّه در مسائل حقوقى، براى این که حقّى ضایع نشود، قانون روشن و بى‏ پرده بیان مى‏ شود. مثل آیه «دخلتم بهنّ» که در مورد مهریّه است، یا جمله‏ «احصنت فرجها» که در مورد رفع اتهام از حضرت مریم است.
6- شرایط و مقدّمات نماز، تخفیف بردار هست، ولى تعطیل بردار نیست. «فلم تجدوا ماءً فتیمموا»
7- براى پیدا کردن آبِ وضو و غسل باید تلاش کرد، اگر پیدا نشد آنگاه نوبت به تیمّم مى ‏رسد. («فلم تجدوا» در جایى است که انسان تلاش کند ولى نیابد.)
8 - با آب یا خاک آلوده، نمى ‏توان با خداى پاک، ارتباط برقرار کرد. «صعیداً طیّباً»
9- هم خوردنى ‏ها باید طیّب باشد، که در دو آیه قبل به آن اشاره شد، هم تیمّم باید به خاک طیّب باشد. «صعیداً طیّباً»
10- در احکام دین، حرج و دشوارى نیست. «ما یرید اللّه... من حرج»
11- هدف از وضو و غسل و تیمم، طهارت معنوى و آمادگى براى ارتباط با خداوند است. « لیطهّرکم»
12- تکالیف الهى، براى انسان نعمت است. «لیتمّ نعمته علیکم»
13- انجام تکلیف، یکى از مصادیق شکر خداست. «لعلّکم تشکرون»


منبع: پایگاه درس هایی از قرآن

قطعات

  • عنوان
    زمان
  • 14:14

مشخصات

ثبت نقد و نظر نقد و نظر

    تاکنون نظری ثبت نشده است

تصاویر

پایگاه سخنرانی مذهبی