display result search
منو
تفسیر آیه 1 سوره مائده

تفسیر آیه 1 سوره مائده

  • 1 تعداد قطعات
  • 12 دقیقه مدت قطعه
  • 200 دریافت شده
سخنرانی حجت الاسلام محسن قرائتی با موضوع تفسیر سوره مائده- آیه 1

کلمه‏ «بهیمة» در اینجا به معناى چهارپا و اعم از «اَنعام» است، «اَنعام» را به گاو و شتر و گوسفند مى‏ گویند و «بهیمة الانعام» که سه بار در قرآن آمده به معناى حلال بودن گوشت این چهارپایان است. امام صادق‏ (ع) فرمودند: مراد از «بهیمة الانعام»، جنین حیوان ذبح شده است که تزکیه‏ مادرش، تزکیه‏ او نیز به شمار مى‏ رود. مرحوم فیض در تفسیر صافى مى‏فرماید: ممکن است این روایت بیان مصداق پنهان آن باشد و یا اینکه از شکم مادر به آنها «بهیمة» گفته مى‏ شود، بنابراین منافاتى با تعمیم ندارد.
پیامبر فرمود: «لادین لمَن لاعهد له» ، کسى که وفا ندارد، دین ندارد. آرى، اگر به پیمان‏ها عمل نشود، اساس جامعه واعتماد عمومى بهم مى ‏ریزد و هرج و مرج پیش مى‏ آید.
قرآن، وفاى به پیمان حتّى با مشرکان را لازم مى‏داند، «فأتمّوا الیهم عهدهم الى مدّتهم» و طبق حدیثى از امام صادق‏ (ع) وفا به پیمان فاجران هم لازم است. ] بر اساس روایتى دیگر، اگر یک مسلمان حتّى با اشاره، به دشمن کافر امان داد، بر دیگر مسلمانان رعایت این پیمان اشاره اى، الزامى است.
کتب آسمانى، عهد خداوند هستند و باید به آنها وفادار بود، عهد قدیم (تورات)، عهد جدید (انجیل) و عهد اخیر (قرآن). در حدیث مى‏ خوانیم: «القرآن عهداللّه»
مسلمانان باید به همه‏ پیمان‏ ها، (با هر کس و هر گروه،) پایبند باشند، چه قراردادهاى لفظى، چه کتبى و چه عملى ؛ پیمان‏ هاى سیاسى، اقتصادى، اجتماعى ویا خانوادگى ؛ با قوى یا ضیعف، با دوست یا دشمن، با خدا (مثل نذر و عهد) یا مردم، با فرد یا جامعه، با کوچک یا بزرگ، با کشورهاى منطقه یا قراردادهاى بین المللى. کلمه‏ «العقود» داراى الف و لام است که شامل همه‏ى قراردادها مى‏ شود. «أوفوا بالعقود»
2- ایمان، ضامن وفا به عهد و پیمان‏ هاست. «یا ایّها الّذین آمنوا اوفوا بالعقود»
3- آن گونه که پیمان‏ شکنى و ظلم، رمز محرومیّت از نعمت‏ ها و الطاف الهى است، پایبندى به عهد و پیمان، عامل بهره ‏گیرى از آنهاست. «أوفوا بالعقود احلّت لکم» (آرى، خوش قولى، رمز خوش روزى بودن است. در مَثَل است: آدم خوش حساب، شریک مال مردم است.)
4- حال که خداوند انواع نعمت ‏ها را در اختیار ما گذاشته است، پس به پیمان‏ هاى او وفادار باشیم. «أوفوا بالعقود احلّت لکم»
5 - یکى از پیمان‏ هاى الهى، توجّه به احکام حلال وحرام در خوردنى‏هاست. «اوفوا بالعقود اُحلّت لکم»
6- اسلام، هم به مسائل اجتماعى و هم به مسائل اقتصادى توجّه دارد. (وفاى به عهد، مسئله‏ اجتماعى و بهره‏ گیرى از حیوانات، از مسائل اقتصادى است.) «أوفوا بالعقود اُحِلّت لکم بهیمة الانعام»
7- مصرف گوشت گاو، شتر و گوسفندى که مرده یا خفّه و... شده باشند، حرام است. «الاّ ما یتلى علیکم»
8 - همه‏ چهارپایان حلال نیستند. «الاّ ما یُتلى علیکم» (بنابر اینکه جمله، مربوط به انواع چهارپایان باشد.)
9- براى حفظ حرمت احرام باید کمى هم محرومیّت چشید و از شکار، چشم پوشید. «غیر مُحلّى الصید و انتم حُرُم»
10- عمل به محرّمات احرام، از جمله موارد وفاى به عهد و پیمان با خداست. «أوفوا بالعقود... غیر مُحلّى الصید و انتم حُرُم»
11- احرام، عهد و پیمان با خداوند است. «أوفوا بالعقود... و انتم حُرُم»
12- احرام، حالتى خاص و ویژه و داراى احترام است. «و انتم حُرُم»

سیماى سوره مائده‏
این سوره یکصد و بیست آیه دارد و چند ماه پیش از رحلت پیامبر اکرم نازل شده و هیچ یک از آیات آن نسخ نگشته است.
این سوره به خاطر دعاى حضرت عیسى (ع) براى نزول مائده‏ آسمانى که در آیه‏ 114 آمده، «مائده» نامیده شده است. البتّه به «عهد» و «عقود» نیز نام‏گذارى شده و در مجموع آیاتِ این سوره نسبت به یک پیمان‏ شکنى مهم هشدار مى‏ دهد.
بیشترین خطاب «یا ایّها الّذین آمنوا» در این سوره است. مثلاً در سوره بقره یازده مرتبه، ولى در این سوره شانزده مرتبه آمده است.
این سوره شامل مسائلى از قبیل: ولایت و رهبرى، ردّ عقیده تثلیث، وفاى به عهد و پیمان‏ ها، گواهى دادن به عدل، تحریم قتل، احکام خوردنى ‏ها، احکام وضو، غسل و تیمّم، سفارش به عدالت اجتماعى و احکام وصیّت، قصاص، سرقت، زنا و... مى ‏باشد.
چون از آخرین سوره ‏هایى است که نازل شده، با جمله «أوفوا بالعقود» در آغاز سوره، سفارش به انجام همه‏ تعهّدات و پیمان‏ ها دارد.


منبع: پایگاه درس هایی از قرآن

قطعات

  • عنوان
    زمان
  • 12:29

مشخصات

ثبت نقد و نظر نقد و نظر

    تاکنون نظری ثبت نشده است

تصاویر

پایگاه سخنرانی مذهبی