display result search
منو
تفسیر آیه 11 سوره نساء

تفسیر آیه 11 سوره نساء

  • 1 تعداد قطعات
  • 10 دقیقه مدت قطعه
  • 479 دریافت شده
سخنرانی حجت الاسلام محسن قرائتی با موضوع تفسیر سوره نساء - آیه 11

یُوصِیکُمُ اللَّهُ فِى أَوْلَدِکُمْ لِلذَّکَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَیَیْنِ فَإِنْ کُنَّ نِسَآءً فَوْقَ اثْنَتَیْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَکَ وَإِنْ کَانَتْ وَ حِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ وَ لِأَبَوَیْهِ لِکُلِّ وَ حِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَکَ إِنْ کَانَ لَهُ وَلَدٌ فَإِنْ لَّمْ یَکُنْ لَّهُ وَلَدٌ وَ وَرِثَهُ أَبَوَاهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ فَإِنْ کَانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ مِنْ بَعْدِ وَصِیَّةٍ یُوصِى بِهَآ أَوْ دَیْنٍ ءَاَبَآؤُکُمْ وَ أَبْنَآؤُکُمْ لَاتَدْرُونَ أَیُّهُمْ أَقْرَبُ لَکُمْ نَفْعاً فَرِیضَةً مِّنَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلِیماً حَکِیماً

ترجمه
خداوند درباره (ارث) فرزندانتان به شما سفارش مى‏ کند، براى پسر مانند سهم دو دختر است، پس اگر وارثان از جنس زن و بیش از دو نفر باشند، دو سوّم میراث، سهم آنان است و اگر یکى باشد، نصف میراث از آنِ اوست. و براى هر یک از پدر و مادرِ (میّت)، یک ششم میراث است، اگر میّت، فرزندى داشته باشد. امّا اگر فرزندى نداشته و پدر و مادر، تنها وارث او باشند، مادر یک‏‌سوّم مى‏ برد (و باقى براى پدر است) و اگر متوفّى برادرانى داشته باشد، مادرش یک ششم مى‏برد. (البتّه تقسیم ارث) پس از عمل به وصیّتى است که او (متوفّى) سفارش کرده یا پرداخت بدهى اوست. شما نمى‏ دانید پدران و پسرانتان، کدامیک برایتان سودمندترند. این احکام، از سوى خدا واجب شده است، همانا خداوند دانا و حکیم است.



گرچه دریافتى ارث زن نصف مرد است، ولى بهره ‏گیرى ‏اش دو برابر مرد است. فرض کنید مقدار موجودى 30 باشد که دختر 10 و پسر 20 مى ‏برد، ولى دختر به خاطر آنکه تعهّدى ندارد، سهم خود را پس ‏انداز مى‏ کند و براى مخارج زندگى از سهم پسر که 20 بود بهره‏ مند مى‏ شود. پس نیاز خود را از سهم مرد تأمین کرده و سهم خود را ذخیره دارد. بنابراین دختر در گرفتن نصف مى‏ گیرد، ولى در بهره‏ گیرى کاملاً تأمین است.
در حدیثى از امام جوادعلیه السلام آمده است: هیچگونه هزینه فردى واجتماعى بر عهده زن نیست، علاوه بر آنکه هنگام ازدواج مهریه مى‏ گیرد، ولى مرد هم مهریه مى ‏دهد، هم خرج زن را عهده‏ دار است. زن بى‏ هیچ مسئولیّتى سهم ارث دریافت مى‏ کند و حقّ پس‏ انداز دارد ولى در بهره‏ گیرى، از همان سهم مرد بهره مى‏ گیرد.
احکام ارث، در تورات نیز بیان شده و در انجیل آمده است که مسیح گفت: من نیامده ‏ام تا احکام تورات را تغییر دهم.
عرب جاهلى، زنان و کودکان را از ارث محروم مى‏ کرد، ولى اسلام براى هریک از فرزند و همسر، متناسب با نیازهاى آنان سهم الارث قرار داد.
رسیدن ارث به فرزند، انگیزه‏ ى فعّالیت بیشتر است. اگر انسان بداند که اموالش به فرزندش نمى‏ رسد، چندان تحرّک از خود نشان نمى ‏دهد. در فرانسه، هنگامى که قانون ارث لغو شد، فعّالیت‏ هاى اقتصادى ضعیف شد.
بیشتر بودن سهم فرزندان متوفّى از والدین او، شاید براى آن است که والدین، سال‏ هاى پایانى عمر را مى‏ گذرانند و نیاز کمترى دارند. اگر متوفّى برادر نداشت، سهم مادر یک سوّم، و اگر داشت یک ششم، و باقى براى پدر است. شاید بدان جهت که مخارج برادران متوفّى معمولاً به عهده‏ پدر است، نه مادر.
امام صادق‏ (ع) فرمود: پرداخت بدهى میّت برانجام وصیّت او مقدّم است چنانکه اگر وصیّت او خلاف شرع باشد نباید عملى شود.
شخصى از اینکه زنش دختر زاییده بود، نگران بود. امام صادق‏ (ع) این قسمت از آیه را براى او تلاوت فرمود که: «لاتدرون ایّهم اقرب لکم نفعاً»

پیام ها

1- اسلام، آیین فطرت است. آن گونه که وجود فرزند، تداوم وجود والدین است و خصوصیّات و صفات جسمى و روحى آنان به فرزند منتقل مى‏ شود، اموال هم باید به فرزندان منتقل گردد. «یوصیکم‏اللّه فى اولادکم»
2- وصیّت که حقّ خود انسان است، بر حقوق وارثان مقدّم است. «من‏بعد وصیّة»
3- حقوق مردم، بر حقوق وارثان و بستگان مقدّم است. «من بعد... دین»
4- در تفاوت سهم ارثِ بستگان، حکمت‏ هایى نهفته است که ما نمى ‏دانیم. سهم ارث، بر اساس مصالح واقعى بشر استوار است، هرچند خود انسان بى‏ توجّه باشد. «لاتدرون ایهم اقرب لکم نفعاً»
5 - علم و حکمت، دو شرط ضرورى براى قانونگذارى است. احکام ارث، بر علم و حکمت الهى استوار است. «فریضة من‏اللّه ...حکیماً علیما»

منبع: پایگاه درس هایی از قرآن

قطعات

  • عنوان
    زمان
  • 10:18

مشخصات

ثبت نقد و نظر نقد و نظر

    تاکنون نظری ثبت نشده است

تصاویر

پایگاه سخنرانی مذهبی