قیامت و آثار فردی و اجتماعی آن، 1

1 تعداد قطعات
31 دقیقه مدت قطعه
205 دریافت شده

پخش

مناسبت مذهبی : رمضان 1404

نام سریالی : قیامت و آثار فردی و اجتماعی آن

منو

توضیحات
قطعات
مشخصات
تصاویر

سخنرانی حجت الاسلام دکتر ناصر رفیعی با موضوع "قیامت و آثار فردی و اجتماعی آن"، جلسه اول: اثرات یاد معاد، سال 1404

اصولاً بیش از هفتاد نام برای قیامت در قرآن آمده، غیر از یوم القیامه و یوم الآخره. بعضی از این اسامی یک بار آمده، بعضی چند بار. برخی یک کلمه است و برخی یک جمله. در روایات هم تعدادی به آن اضافه شده که شاید تا 150 نام برای قیامت ذکر شده است. این تنوع اسم نشان می‌دهد که خداوند چقدر درباره قیامت صحبت می‌کند. دنیا را می‌گویند دنیا و تمام، اما درباره قیامت با این همه نام‌های مختلف بحث می‌شود که نشان‌دهنده اهمیت فوق‌العاده آن است. امام رضا علیه السلام فرمودند: سه روز سخت در زندگی همه ما وجود دارد؛ یکی روز تولد که وحشتش قدیم بیشتر بود، اما الان هم نگرانی‌هایی وجود دارد، یکی روز مرگ و یکی روز برانگیخته شدن. خداوند در قرآن این سه روز را نسبت به دو پیامبر تضمین کرده: یکی حضرت عیسی و یکی حضرت یحیی. حضرت عیسی فرمود: وَالسَّلَامُ عَلَیَّ یَوْمَ وُلِدتُّ وَیَوْمَ أَمُوتُ وَیَوْمَ أُبْعَثُ حَیًّا، سلام بر من روزی که متولد شدم و روزی که می‌میرم و روزی که زنده برانگیخته می‌شوم. درباره حضرت یحیی هم خداوند در قرآن فرموده: «وَسَلَامٌ عَلَیْهِ یَوْمَ وُلِدَ وَیَوْمَ یَمُوتُ وَیَوْمَ یُبْعَثُ حَیًّا». علتش روشن است؛ چون تولد این دو پیامبر مورد تردید بود. حضرت عیسی مادرش بکرزایی داشت و پدر نداشت، حضرت یحیی هم در پیری از مادری نازا به دنیا آمد. مسئله معاد بسیار جدی است. تحقیقاً همه انبیا و همه ائمه درباره آن تذکر داده‌اند. امیرالمؤمنین بعد از هر نماز به مردم اشاره می‌کرد: تَأَهَّبُوا رَحِمَکُمُ اللَّهُ. آماده باشید، خدا رحمتتان کند. امام کاظم کنار قبری رسیدند و بستگان میت را جمع کردند و فرمودند: نگاه کنید به دنیایی که آخرش این است و آخرتی که اولش این است. اگر انسان به این توجه داشته باشد، سزاوار است که زهد پیشه کند. شما قرآن را نگاه کنید، بیش از 1400-1500 آیه درباره معاد و قیامت داریم. تقریباً یک سوم قرآن درباره معاد است. اکثر آیات مکی هم در حوزه معاد نازل شده است. خدا رحمت کند مرحوم آقای فلسفی را. ایشان سه جلد کتاب به نام معاد دارند که بسیار کتاب خوبی است. بحث‌های منبرهای ماه رمضان ایشان بوده و منتشر شده است. یاد معاد و قیامت آثار متعددی در زندگی انسان دارد. قبل از ورود به اسامی، هفت هشت تا از این آثار را عرض می‌کنم: اولین اثر، هدفمندی است، کسانی که منکر خدا و منکر معاد هستند، هدف در زندگی‌شان نیست. قرآن می‌فرماید: أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاکُمْ عَبَثًا، آیا گمان کردید شما را بیهوده آفریده‌ایم؟ کسی که معتقد به معاد است، زندگی را عبث و بیهوده نمی‌داند و یک هدف بالاتری را در زندگی می‌بیند. دومین اثر: تلاش و کوشش
وَ أَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَ نَهَی النَّفْسَ عَنِ الْهَوَی فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِیَ الْمَأْوَی. انسان وقتی بداند تمام اعمالش منعکس می‌شود. سومین اثر: اخلاص است، انسان وقتی بداند اعمالی که در آن ریا است پذیرفته نیست، کار را برای خدا انجام می‌دهد. در روایت داریم ریاکار روز قیامت با چهار تا اسم صدا زده می‌شود: یا کافر، یا فاجر، یا فاسق، یا خاسر. بعد به او می‌گویند: حَبِطَ عَمَلُکَ، عملت از بین رفت. طبیعتاً انسان وقتی این را بداند، اثرش در زندگی اخلاص است. صدیقه طاهره و خاندانش وقتی انفاق و ایثار کردند، سه شب فرمودند: إِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِیدُ مِنکُمْ جَزَاء وَلَا شُکُورًا * إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا یَوْمًا عَبُوسًا قَمْطَرِیرًا. جالب است وقتی ویژگی‌های پنج‌گانه این خانواده را خدا ذکر می‌کند: یُوفُونَ بِالنَّذْرِ یکیش وفای به نذر، وَ یَخافُونَ یَوْماً کانَ شَرُّهُ مُسْتَطیراً دومش معاد، وَ یُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلی حُبِّهِ مِسْکیناً وَ یَتیماً وَ أَسیراً و بعد إِنَّما نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ و إِنَّا نَخافُ مِنْ رَبِّنا یَوْماً عَبُوساً قَمْطَریراً. دو بار مسئله معاد را ذکر کردند.
چهارمین اثر: امید است، فَمَن کَانَ یَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا». امید است که باعث می‌شود شهدای کربلا سبقت بگیرند. بچه سیزده ساله، بچه یازده ساله به میدان می‌آید. این انگیزه معاد است که امید را در زندگی انسان ایجاد می‌کند. والا اگر خبری نباشد، انسان به چه امیدی جان می‌دهد؟ پنجمین اثر: بازدارندگی است.
وَیْلٌ لِلْمُطَفِّفِینَ... أَلَا یَظُنُّ أُولَئِکَ أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ. کم‌فروش اگر بداند مبعوث می‌شود روز قیامت، کم‌فروشی نمی‌کند.
یاد معاد بازدارنده است. این بازدارندگی در حوزه‌های مختلف است؛ در حوزه گناهان اجتماعی، سیاسی، خانوادگی. ششمین اثر: مسئولیت‌پذیری است،
وقتی خدا می‌فرماید فلان کار را بکنی اینقدر اجر دارد، یک حس مسئولیت به انسان می‌دهد که کارش را درست انجام بدهد و کم‌وکاست نگذارد. هفتمین اثر: عمل‌گرایی است. هشتمین اثر: آرامش و

سخنرانی های کارنشده, [2/24/2026 4:58 AM]
اطمینان است، اینکه انسان بداند کارش از بین نمی‌رود: فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ * وَ مَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یَرَهُ.(سوره نجم).
قرآن گاهی می‌فرماید عملتان را می‌یابید، گاهی می‌فرماید خود عمل را حاضر می‌یابید. روایت داریم: إِنَّ أَعْمَالَکُمْ دَائِبُکُمْ. نهمین اثر: صبر و تحمل است. انسان تحملش بالا می‌رود و می‌گوید بالاخره باشد، جانباز شدم، تیر خوردم، اذیت کشیدم، وقت برای کتاب گذاشتم.
دهمین اثر: مدیریت شهوات و غرایز است. بَلْ یُرِیدُ الْإِنسَانُ لِیَفْجُرَ أَمَامَهُ * یَسْأَلُ أَیَّانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ. انسان اگر قیامت نباشد، لِیَفْجُرَ أَمَامَهُ، یعنی هر کار خلافی انجام می‌دهد. هفتاد نام برای قیامت در قرآن آمده. بعضی یک کلمه‌ای، یوم الآخره، یوم التغابن، یوم الحسره. بعضی دو کلمه‌ای، الطامه الکبری، القارعه، الحاقه، الغاشیه. بعضی جمله در دنیا همه چیز روی حساب است، شمس و قمر به حساب، بدن ما روی حساب، اعمال ما روی حساب. یکی از اسامی قیامت یَوْمِ الْحِسَابِ است. قرآن می‌فرماید: بَلْ کَذَّبُوا بِالسَّاعَةِ وَأَعْتَدْنَا لِمَن کَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِیرًا. بعضی روز حساب را فراموش می‌کنند. اما ببینیم چه کسانی روز قیامت حسابرسی ندارند. چهار دسته هستیم:
1. کسانی که وارد بهشت می‌شوند بدون حساب: یُدْخِلُونَ الْجَنَّةَ بِغَیْرِ حِسَابٍ.
2. کسانی که وارد جهنم می‌شوند بدون حساب.
3. کسانی که حِسَابًا یَسِیرًا دارند، حساب آسان.
4. کسانی که حساب سخت دارند.