display result search
منو
تفسیر آیه 1 سوره اخلاص

تفسیر آیه 1 سوره اخلاص

  • 1 تعداد قطعات
  • 13 دقیقه مدت قطعه
  • 1216 دریافت شده
سخنرانی حجت الاسلام محسن قرائتی با موضوع تفسیر سوره اخلاص- آیه 1

قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ

ترجمه
بگو: او خداوند یگانه است.

کلمه «اللّه» از «وَلِهَ» به معناى تحیّر است، یعنى آفریده‏ ها از درک حقیقت او عاجز و در شناخت ذات او واله و متحیّرند. چنان که امیر مؤمنان على‏ (ع) م ‏فرماید: معناى اللّه آن است که او معبودى است که آفریده ‏ها در او حیرانند، زیرا او از درک دیدگان مستور و از دسترس افکار و عقول، محجوب است.
میان کلمه «واحد» و «اَحد» تفاوت است. «واحد» در جایى به ‏کار مى‏ رود که ثانى و ثالث براى آن فرض شود، بر خلاف «احد» که در مورد یکتا و یگانه استعمال مى‏ شود. چنانکه اگر گفتى: یک نفر حریف او نیست، یعنى چند نفر حریف او مى‏ شوند، اما اگر گفتى: اَحدى حریف او نیست، یعنى هیچ حریفى ندارد.
توحید، مرز میان ایمان و کفر است و ورود به قلعه ایمان بدون اقرار به توحید ممکن نیست. اولین سخن پیامبر کلمه توحید بود: «قولوا لا اله الا اللّه تفلحوا». شعار توحیدى «لا اله الا اللّه» از سه حرف (الف، لام و ها) ترکیب شده و ذکرى است که در گفتنش حتى لب تکان نمى‏خورد ولى عملش تا اطاعت از رهبرى معصوم و جانشینان آنان ادامه دارد؛ زیرا شرط توحید طبق فرمایش امام رضا ایمان به امام معصوم و اطاعت از اوست.
در سفرى که امام رضا با اجبار مأمون وادار به هجرت از مدینه به مرو شد، در مسیر راه وقتى به نیشابور رسید، مردم دور آن حضرت جمع شدند و از او هدیه و رهنمود خواستند. امام رضا (ع) فرمود: پدرم از پدرش و او از اجدادش و آنان از پیامبر خدا نقل کردند که خداوند فرموده است: «کلمة لا اله الا اللّه حصنى فمن دخل حصنى أمن من عذابى: توحید، قلعه من است و هر کس داخل این قلعه شود از قهر من در اَمان است.» آنگاه امام رضا (ع) فرمود: البتّه توحید شروطى دارد و من (که امام حاضر هستم) شرط آن هستم، یعنى توحید بى‏ولایت پذیرفته نیست. در زمان غیبت امام معصوم نیز، بنا بر فرمان خودشان باید به سراغ فقهاى عادلى که از هوى و هوس دورند، برویم. بنابراین توحید کامل، ایمان به یکتایى خداوند، دور کردن فکر و عمل از هر نوع شرک و پیروى از رهبران معصوم در زمان حضور و فقهاى عادل در زمان غیبت است.
حضرت على (ع) در نامه‏اى به فرزندش امام حسن‏ (ع) مى ‏نویسد: «لَوْ کانَ لِرَبِّکَ شَریکٌ لَأَتَتْکَ رُسُلَه» اگر پروردگارت شریکى داشت، او نیز پیامبرانى مى‏ فرستاد تا مردم او را بشناسند و بندگى‏اش کنند.
دلیل یکتایى او، هماهنگى میان آفریده‏ هاست. چنانکه امام صادق‏ (ع) «اتّصال التدبیر» را نشانه یکتایى آفریدگار مى ‏شمارد. هماهنگى میان خورشید و ماه و زمین و آب و باد و خاک و کوه و دشت و دریا با یکدیگر و هماهنگى همه آنها با نیاز انسان، نشانه یکپارچگى تدبیر در نظام هستى است. انسان اکسیژن مى‏گیرد و کربن پس مى ‏دهد ولى گیاهان کربن مى‏گیرند و اکسیژن پس مى‏دهند. نیازهاى طفل با محبت والدین و خستگى روز با خواب شب تأمین مى‏ شود. چشم که از پى ساخته شده با آب شور حفظ مى‏ شود و دهان که راه ورودى غذا به معده است، با آب شیرین که در هضم غذا مؤثر است، مرطوب مى‏شود.
در جنگ جمل، یک عرب صحرانشین درباره معناى توحید از حضرت على‏ (ع) سؤال کرد. دیگر رزمندگان از او ناراحت شدند که این چه سؤال نابجایى است، امّا آن حضرت فرمود: جنگ ما براى توحید است و آنگاه معناى صحیح توحید را براى او بیان فرمود.
خداوند، نه فقط در ذات، بلکه در صفات نیز یکتاست. او مثل ما نیست که صفاتش از ذاتش جدا باشد. ما علم و قدرت داریم ولى در کودکى نداشتیم و در پیرى نیز از دست مى‏ دهیم. خداوند علم و قدرت دارد ولى این صفات براى او پیدا نشده، بلکه همراه ذات او بوده است، چنانکه صفتِ مخلوق بودن، عاجز بودن و فقیر بودن هیچ گاه از ما جدا نبوده و جدا نخواهد شد.


پیام ها
1- پیامبران امین وحى‏اند؛ خدا به پیامبر فرمود: «قل...» او نیز مى گوید: «قل...»
2- خداوند، در عین حضور، از دیدگان غایب است و قابل مشاهده نیست. «هو» (اهل توحید عقیده دارند که «لا تدرکه الابصار و هو یدرک الابصار» چشم‏ها او را درک نمى ‏کند ولى او چشم‏ها را درمى‏ یابد.)
3- به سؤالات اعتقادى باید پاسخ داد. «قل هو اللّه...»
4- عقاید حق را باید به دیگران اعلام کرد. «قل هو اللّه...»
5 - خداوند در همه چیز یکتاست. در ذات و صفات، در علم و قدرت و حیات و حکمت، در آفرینش و هستى بخشى. «قل هو اللّه احد»

توضیحات
سیماى سوره توحید
برخى از اهل کتاب و مشرکان، از پیامبر خواستند که خدایت را براى ما معرفى کن؛ این سوره که به منزله شناسنامه خداوند است، نازل شد و خداوند را از داشتن پدر و مادر یا فرزند و همسر و یا شبیه و شریک، پاک و منزه دانست.
این سوره شامل خالص‏ترین عقاید توحیدى است، از این رو سوره توحید و اخلاص نام گرفته است.
در فضیلت این سوره، روایات بسیارى وارد شده است که به برخى از آنها اشاره مى ‏شود:
در هر شبانه روز، لااقل یکبار این سوره را در نمازهاى خود بخوانید و پس از آن بگویید: «کذلک اللّه ربّى: پروردگار من چنین است.»
به گفته روایات، این سوره در اهمیّت، به منزله یک سوم قرآن است. یک بار تلاوت آن، برابر تلاوت یک سوم قرآن و دوبار تلاوت آن، معادل دو سوم و سه بار تلاوت آن برابر تلاوت کل قرآن است.
رسول خدا فرمود: سوره توحید مثل على بن ابى‏طالب است که هر کس او را قلباً دوست دارد یک سوم ایمان را داراست و هر کس با قلب و زبان دوست بدارد دو سوم ایمان را دارد و هر کس با قلب و زبان و اطاعت در عمل، همراه او باشد ایمانش کامل است.
تلاوت این سوره به عنوان یکى از تعقیبات نماز به شمار آمده و در روایات مى‏ خوانیم: هرکس تلاوت آن را بعد از هر نماز ترک نکند، خداوند خیر دنیا و آخرت را به او مى‏ دهد و او و والدین و فرزندانش را مى ‏آمرزد.
امام سجادعلیه السلام فرمود: چون خداوند مى‏دانست که در دوره آخر الزمان گروهى دقیق و عمیق خواهند آمد، سوره توحید و شش آیه اول سوره حدید را نازل فرمود.
تلاوت این سوره به شش سمت، سبب حفظ شدن انسان از خطرات و ایمن شدن از حوادث مى ‏گردد.

منبع: پایگاه درس هایی از قرآن

قطعات

  • عنوان
    زمان
  • 13:54

مشخصات

ثبت نقد و نظر نقد و نظر

  • کاربر مهمان
    سلام خیلی صدا شون عالی حتما گوش کنید 💞💞💞
  • کاربر مهمان
    سلام خیلی عالی بود خداوند به حجت الاسلام قرائتی سلامتی و خیر در دنیا و اخرت عطا کند .
  • کاربر مهمان
    سلام خیلی عالیه، خدارحمت کنه پدر ومادرتون وهمچنین خودتون
  • کاربر مهمان
    مفید بود
  • کاربر مهمان
    گویا و واضح

تصاویر

پایگاه سخنرانی مذهبی