display result search
- 30
- 1000
- 1000
- 1000
سیره عملی پیامبر صلیالله در برخورد با دوست و دشمن
سخنرانی حجت الاسلام دکتر ناصر رفیعی با موضوع "سیره عملی پیامبر صلیالله در برخورد با دوست و دشمن"، سال 1404
پیامبر اکرم صلی الله در طول 23 سال رسالت، با انواع مبارزات روانی، اقتصادی و نظامی مواجه شدند، اما با استقامتی وصفناپذیر و با هدایت الهی، توانستند جامعه جاهلی را دگرگون کنند و اسلام را گسترش دهند. درس بزرگ زندگی رسول خدا برای ما امروز، ترکیب حکیمانه دو ویژگی به ظاهر متضاد است: مدارا و مهربانی از یک سو، و شدت و قاطعیت از سوی دیگر. این همان چیزی است که قرآن کریم در توصیف یاران پیامبر میفرماید: اشداء علی الکفار رحماء بینهم. مدارا، به معنای نرمش و ملاطفت در جایگاه درست خود، از اصول مهم سیره نبوی است. خداوند خطاب به پیامبرش فرمود: با مردم مدارا کن، همانگونه که به تو دستور دادم واجبات را ادا کنی. در دعوت به دین و دینداری: وقتی میخواهیم کسی را به نماز، حجاب یا دیگر احکام ترغیب کنیم، باید از ایجاد نفرت و زدگی بپرهیزیم. پیامبر صلیالله به معاذ بن جبل فرمودند وقتی به یمن میروی: بشیر باش و نذیر نباش، بشارت بده و بترسان، آسان بگیر و سختگیری نکن. احکام اسلام به تدریج نازل شد تا مردم بتوانند ظرفیت پذیرش آن را پیدا کنند. در برخورد با جوانان و کسانی که در انجام تکالیف سستی میکنند، باید با نرمی و خوشزبانی وارد شد. با خطاکاران غیرمعاند: کسی که مرتکب اشتباه میشود، اما پشیمان است و قصد مقابله و عناد ندارد، مستحق عفو و مداراست. مانند برخورد بزرگواری که پیامبر با اکرمه بن ابی جهل داشتند و او را با آغوش باز پذیرفتند. قرآن میفرماید: عفو کن و امر به معروف نما. در محیط خانواده: یک مرد موفق در خانواده باید سه ویژگی داشته باشد: خوشاخلاقی، سخاوت و غیرت. پیامبر صلیالله با همسران و اطرافیان خود مدارا میکرد. با بیماران، والدین، بدهکاران و...: در روایات، بر مدارا با این گروهها بسیار تأکید شده است. حتی در جنگ با دشمن: سیره پیامبر و ائمه نشان میدهد که در میدان جنگ نیز باید از مثلث کردن آب، قطع درختان میوه، آتش زدن خانهها و تعرض به غیرنظامیان و کودکان پرهیز کرد. این نیز جلوهای از مدارای انسانی است. اما رهبری جامعه تنها با مهر ممکن نیست. در برابر برخی جریانات، قهر و قاطعیت حکیمانه ضروری است. خداوند پیامبر را هم بشیر و هم نذیر معرفی میکند. در برابر خیانت: قرآن به پیامبر میفرماید: مدافع خائنان مباش. اگر کسی اعتماد جامعه را خدشهدار کرد، باید با او برخورد قاطع شود. مانند داستان مقیس که پس از هشدار پیامبر، فرد بیگناهی را کشت و با وجود فرار و پناه بردن به کعبه، در نهایت قصاص شد. در برابر بدعتگذاری در دین: کسانی که بر اساس سلیقه شخصی، چیزی به دین میافزایند یا از آن میکاهند، خطر بزرگی برای کیان اسلام هستند. پیامبر صلیالله فرمود: هرگاه اهل بدعت را دیدید، با آنان برخورد کنید. امام زمان عجلالله نیز هنگامی که قیام کند، سنتها را احیا و بدعتها را نابود میکند. در برابر فسق و اشاعه منکر علنی: کسی که پردهحیای جامعه را میدرید و گناه را آشکارا انجام می دهد، باید با او برخورد قاطع و قانونی شود. خداوند در قرآن درباره رباخوار میفرماید: با خدا و پیامبرش بجنگد. این نشاندهنده شدت عمل در برابر چنین گناهانی است. سیره پیامبر اکرم صلّیاللهعلیهوآله و اهل بیت به ما میآموزد که یک رهبر و یک مبلغ دینی باید منعطف و مهربان با مردم، با خطاکاران پشیمان و در محیط خانواده باشد، اما قاطع و شدید با خائنان، بدعتگذاران و مفسدان علنی برخورد کند. امیرالمومنین علی علیه السلام نمونه کامل این ترکیب هستند: آنقدر نسبت به توهین به خودشان گذشت داشتند که فرمودند: به خدا سوگند اگر تمام مردم مدینه با من دشمنی کنند، راضی نمیشوم خاری به پای کسی فرو رود؛ اما در برابر شکستن حریم الهی و حدود دین، مانند قضیه نجاشی که در ماه رمضان مرتکب فسق علنی شد، کوچکترین گذشتی نشان ندادند و حد الهی را اجرا کردند. امروز نیز جامعه ما نیازمند همین درک صحیح است: باید میان مغرضان و آشوبگران سازمانیافته که قصد ضربه به نظام و امنیت را دارند، با جوانان هیجانی یا گولخوردهای که تحت تأثیر قرار گرفتهاند، تفکیک قائل شد. با گروه اول باید قاطعانه برخورد قانونی کرد و با گروه دوم باید از طریق نصیحت، آموزش و مدارا عمل نمود.
پیامبر اکرم صلی الله در طول 23 سال رسالت، با انواع مبارزات روانی، اقتصادی و نظامی مواجه شدند، اما با استقامتی وصفناپذیر و با هدایت الهی، توانستند جامعه جاهلی را دگرگون کنند و اسلام را گسترش دهند. درس بزرگ زندگی رسول خدا برای ما امروز، ترکیب حکیمانه دو ویژگی به ظاهر متضاد است: مدارا و مهربانی از یک سو، و شدت و قاطعیت از سوی دیگر. این همان چیزی است که قرآن کریم در توصیف یاران پیامبر میفرماید: اشداء علی الکفار رحماء بینهم. مدارا، به معنای نرمش و ملاطفت در جایگاه درست خود، از اصول مهم سیره نبوی است. خداوند خطاب به پیامبرش فرمود: با مردم مدارا کن، همانگونه که به تو دستور دادم واجبات را ادا کنی. در دعوت به دین و دینداری: وقتی میخواهیم کسی را به نماز، حجاب یا دیگر احکام ترغیب کنیم، باید از ایجاد نفرت و زدگی بپرهیزیم. پیامبر صلیالله به معاذ بن جبل فرمودند وقتی به یمن میروی: بشیر باش و نذیر نباش، بشارت بده و بترسان، آسان بگیر و سختگیری نکن. احکام اسلام به تدریج نازل شد تا مردم بتوانند ظرفیت پذیرش آن را پیدا کنند. در برخورد با جوانان و کسانی که در انجام تکالیف سستی میکنند، باید با نرمی و خوشزبانی وارد شد. با خطاکاران غیرمعاند: کسی که مرتکب اشتباه میشود، اما پشیمان است و قصد مقابله و عناد ندارد، مستحق عفو و مداراست. مانند برخورد بزرگواری که پیامبر با اکرمه بن ابی جهل داشتند و او را با آغوش باز پذیرفتند. قرآن میفرماید: عفو کن و امر به معروف نما. در محیط خانواده: یک مرد موفق در خانواده باید سه ویژگی داشته باشد: خوشاخلاقی، سخاوت و غیرت. پیامبر صلیالله با همسران و اطرافیان خود مدارا میکرد. با بیماران، والدین، بدهکاران و...: در روایات، بر مدارا با این گروهها بسیار تأکید شده است. حتی در جنگ با دشمن: سیره پیامبر و ائمه نشان میدهد که در میدان جنگ نیز باید از مثلث کردن آب، قطع درختان میوه، آتش زدن خانهها و تعرض به غیرنظامیان و کودکان پرهیز کرد. این نیز جلوهای از مدارای انسانی است. اما رهبری جامعه تنها با مهر ممکن نیست. در برابر برخی جریانات، قهر و قاطعیت حکیمانه ضروری است. خداوند پیامبر را هم بشیر و هم نذیر معرفی میکند. در برابر خیانت: قرآن به پیامبر میفرماید: مدافع خائنان مباش. اگر کسی اعتماد جامعه را خدشهدار کرد، باید با او برخورد قاطع شود. مانند داستان مقیس که پس از هشدار پیامبر، فرد بیگناهی را کشت و با وجود فرار و پناه بردن به کعبه، در نهایت قصاص شد. در برابر بدعتگذاری در دین: کسانی که بر اساس سلیقه شخصی، چیزی به دین میافزایند یا از آن میکاهند، خطر بزرگی برای کیان اسلام هستند. پیامبر صلیالله فرمود: هرگاه اهل بدعت را دیدید، با آنان برخورد کنید. امام زمان عجلالله نیز هنگامی که قیام کند، سنتها را احیا و بدعتها را نابود میکند. در برابر فسق و اشاعه منکر علنی: کسی که پردهحیای جامعه را میدرید و گناه را آشکارا انجام می دهد، باید با او برخورد قاطع و قانونی شود. خداوند در قرآن درباره رباخوار میفرماید: با خدا و پیامبرش بجنگد. این نشاندهنده شدت عمل در برابر چنین گناهانی است. سیره پیامبر اکرم صلّیاللهعلیهوآله و اهل بیت به ما میآموزد که یک رهبر و یک مبلغ دینی باید منعطف و مهربان با مردم، با خطاکاران پشیمان و در محیط خانواده باشد، اما قاطع و شدید با خائنان، بدعتگذاران و مفسدان علنی برخورد کند. امیرالمومنین علی علیه السلام نمونه کامل این ترکیب هستند: آنقدر نسبت به توهین به خودشان گذشت داشتند که فرمودند: به خدا سوگند اگر تمام مردم مدینه با من دشمنی کنند، راضی نمیشوم خاری به پای کسی فرو رود؛ اما در برابر شکستن حریم الهی و حدود دین، مانند قضیه نجاشی که در ماه رمضان مرتکب فسق علنی شد، کوچکترین گذشتی نشان ندادند و حد الهی را اجرا کردند. امروز نیز جامعه ما نیازمند همین درک صحیح است: باید میان مغرضان و آشوبگران سازمانیافته که قصد ضربه به نظام و امنیت را دارند، با جوانان هیجانی یا گولخوردهای که تحت تأثیر قرار گرفتهاند، تفکیک قائل شد. با گروه اول باید قاطعانه برخورد قانونی کرد و با گروه دوم باید از طریق نصیحت، آموزش و مدارا عمل نمود.
تاکنون نظری ثبت نشده است