- 243
- 1000
- 1000
- 1000
فضایل اخلاقی علی بن ابیطالب علیهالسلام
سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین حامد کاشانی با موضوع "فضایل اخلاقی علی بن ابیطالب علیهالسلام "، سال 1404
در میان ائمهی ما، دو امام بیش از دیگران، متکفل امور ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام بودهاند: امام حسن مجتبی علیه السلام و امام رضا علیهالسلام. امام حسن علیهالسلام اولین سفرهدار غدیر در دوران امامت و خلافت امیرالمؤمنین بود. پس از شهادت حضرت علی علیهالسلام و در دوران سخت حکومت بنیامیه، امام حسن علیهالسلام هر طریق ممکن، حتی مخفیانه، از ولایت دفاع میکرد. امام رضا علیهالسلام هنگامی که به خراسان آمدند، دو کار بزرگ انجام دادند: یکی دفاع علمی از مقام امیرالمؤمنین و دیگری برپایی دوبارهی سفرهی غدیر بهشکل علنی و عمومی. خانهی ایشان به روی شیعیان باز بود و هرکس برای تبریک ولادت یا عید غدیر میآمد، امام با کمال سخاوت از او پذیرایی میکرد؛ به او غذا، پول، لباس و هدیه میدادند. امام رضا علیهالسلام برای ترویج ولایت، هرچه داشت میداد. این موهبت ولایت که خدا به امام رضا داد، به ما هم عطا شده است. نکتهی عمیق دیگری که باید بدانیم، جایگاه ولایت در مقابل نسب است. داستانی نقل شده که مردی عرب، با تکیه بر نسب قریشی و انتساب به پیامبر اکرم، بر شیعهای غیرعرب برتری جویی کرد. وقتی ماجرا به محضر امام صادق علیهالسلام رسید، حضرت فرمودند: اِنَّ الْوَلایَهَ اَشْرَفُ النَّسَبِ؛ ولایت (ولایت علی) از شرافتترین نسبهاست. سپس فرمود: اِنَّ وَلایَهُ عَلِیِّ بْنِ اَبیطالِبٍ اَحَبُّ اِلَیَّ مِن وِلادَتی مِنْهُ؛ ولایت علی بن ابیطالب برای من، از اینکه فرزند او باشم محبوبتر است. این یعنی کسی که مولای او امیرالمؤمنین است، گویی پدرش امیرالمؤمنین است. اِنَّ عَلِیًّا اَبُوْکُمْ؛ همانا علی پدر شماست. این پدر معنوی، در دنیا و آخرت پشت و پناه ماست. پیامبر صلی الله نیز فرمودند: من کفیل و ضامن بدهیهای مؤمنانم. امیرالمؤمنین علیهالسلام این ضمانت را برای شیعیان خود دارد. امام صادق علیهالسلام نگران شیعیانش بود، همانگونه که پیامبر صلیالله نگران امت. خداوند به امام صادق علیه السلام بشارت داد که روز قیامت، او را به گونهای تکریم میکند که آرامش بگیرد: وَ اُصَرِّفُ فِی اَشْیاعِهِ وَ اَنْصارِهِ وَ اَوْلِیائِهِ؛ خدا فرمود: من در روز قیامت درباره شیعیان و یاران و دوستانش (امام صادق) چنان کنم که او شاد شود. پس امام صادق علیهالسلام که اینچنین نگران ماست، هرگاه به زیارت امام رضا علیه السلام مشرف شدید، یک سلام هم از طرف امام صادق علیه السلام به امام رضا علیهالسلام برسانید. چون امام صادق علیهالسلام فرمود: هرکس در غربت علی بن موسی الرضا علیهالسلام را زیارت کند، من روز قیامت دست او را میگیرم و به بهشت داخل میکنم. در روز ولادت امیرالمؤمنین علیه السلام امام هادی علیهالسلام زیارتی طولانی برای حضرت علی علیه السلام خواندند. در بخشی از آن به امیرالمؤمنین عرض میکنند: مَوْلایَ یا مَوْلایَ، اَنْتَ حُجَّهُ اللهِ عَلَی الْعِبادِ، ... وَ اَنْتَ عُدَّتی یَوْمَ الْمَعادِ؛ ای مولای من! تو حجت خدا بر بندگانی و تو همهی دار و ندار من در روز قیامتی. این جمله را خوب درک کنید. امام هادی علیهالسلام که معصوم است، دار و ندارش در قیامت، امیرالمؤمنین علیه السلام است. پس وقتی ما میگوییم: یا علی، دار و ندارم، باید بدانیم چه ادعای بزرگی است. ما که غلام قنبر هم نیستیم! شریف الکاظمی در شعری میگوید: من اگر بخواهم بعد از پیامبر کسی را انتخاب کنم، فقط علی و فرزندانش را برمیگزینم. بلکه یک لنگه کفش مالک اشترِ علی را با تمام دنیا عوض نمیکنم. پس وقتی در حرم میگوییم عبدک (بندهی تو)، باید شرم کنیم. بندهی واقعی امام، مالک اشتر است. اما در این روز ولادت، یک امید بزرگ داریم. بله، دنیا دیگر علی دیگری نخواهد آورد. اما ما آقایی داریم که حیدر کرار دوم است: حضرت بقیة الله الاعظم عجلالله. امام زمان عجلالله آیینهی تمامنمای امیرالمؤمنین است. روایات داریم که فرمود: هر کس میخواهد علی علیهالسلام را ببیند، مرا ببیند. پس سیرهی امیرالمؤمنین، همان سیرهی امام زمان ماست.
در میان ائمهی ما، دو امام بیش از دیگران، متکفل امور ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام بودهاند: امام حسن مجتبی علیه السلام و امام رضا علیهالسلام. امام حسن علیهالسلام اولین سفرهدار غدیر در دوران امامت و خلافت امیرالمؤمنین بود. پس از شهادت حضرت علی علیهالسلام و در دوران سخت حکومت بنیامیه، امام حسن علیهالسلام هر طریق ممکن، حتی مخفیانه، از ولایت دفاع میکرد. امام رضا علیهالسلام هنگامی که به خراسان آمدند، دو کار بزرگ انجام دادند: یکی دفاع علمی از مقام امیرالمؤمنین و دیگری برپایی دوبارهی سفرهی غدیر بهشکل علنی و عمومی. خانهی ایشان به روی شیعیان باز بود و هرکس برای تبریک ولادت یا عید غدیر میآمد، امام با کمال سخاوت از او پذیرایی میکرد؛ به او غذا، پول، لباس و هدیه میدادند. امام رضا علیهالسلام برای ترویج ولایت، هرچه داشت میداد. این موهبت ولایت که خدا به امام رضا داد، به ما هم عطا شده است. نکتهی عمیق دیگری که باید بدانیم، جایگاه ولایت در مقابل نسب است. داستانی نقل شده که مردی عرب، با تکیه بر نسب قریشی و انتساب به پیامبر اکرم، بر شیعهای غیرعرب برتری جویی کرد. وقتی ماجرا به محضر امام صادق علیهالسلام رسید، حضرت فرمودند: اِنَّ الْوَلایَهَ اَشْرَفُ النَّسَبِ؛ ولایت (ولایت علی) از شرافتترین نسبهاست. سپس فرمود: اِنَّ وَلایَهُ عَلِیِّ بْنِ اَبیطالِبٍ اَحَبُّ اِلَیَّ مِن وِلادَتی مِنْهُ؛ ولایت علی بن ابیطالب برای من، از اینکه فرزند او باشم محبوبتر است. این یعنی کسی که مولای او امیرالمؤمنین است، گویی پدرش امیرالمؤمنین است. اِنَّ عَلِیًّا اَبُوْکُمْ؛ همانا علی پدر شماست. این پدر معنوی، در دنیا و آخرت پشت و پناه ماست. پیامبر صلی الله نیز فرمودند: من کفیل و ضامن بدهیهای مؤمنانم. امیرالمؤمنین علیهالسلام این ضمانت را برای شیعیان خود دارد. امام صادق علیهالسلام نگران شیعیانش بود، همانگونه که پیامبر صلیالله نگران امت. خداوند به امام صادق علیه السلام بشارت داد که روز قیامت، او را به گونهای تکریم میکند که آرامش بگیرد: وَ اُصَرِّفُ فِی اَشْیاعِهِ وَ اَنْصارِهِ وَ اَوْلِیائِهِ؛ خدا فرمود: من در روز قیامت درباره شیعیان و یاران و دوستانش (امام صادق) چنان کنم که او شاد شود. پس امام صادق علیهالسلام که اینچنین نگران ماست، هرگاه به زیارت امام رضا علیه السلام مشرف شدید، یک سلام هم از طرف امام صادق علیه السلام به امام رضا علیهالسلام برسانید. چون امام صادق علیهالسلام فرمود: هرکس در غربت علی بن موسی الرضا علیهالسلام را زیارت کند، من روز قیامت دست او را میگیرم و به بهشت داخل میکنم. در روز ولادت امیرالمؤمنین علیه السلام امام هادی علیهالسلام زیارتی طولانی برای حضرت علی علیه السلام خواندند. در بخشی از آن به امیرالمؤمنین عرض میکنند: مَوْلایَ یا مَوْلایَ، اَنْتَ حُجَّهُ اللهِ عَلَی الْعِبادِ، ... وَ اَنْتَ عُدَّتی یَوْمَ الْمَعادِ؛ ای مولای من! تو حجت خدا بر بندگانی و تو همهی دار و ندار من در روز قیامتی. این جمله را خوب درک کنید. امام هادی علیهالسلام که معصوم است، دار و ندارش در قیامت، امیرالمؤمنین علیه السلام است. پس وقتی ما میگوییم: یا علی، دار و ندارم، باید بدانیم چه ادعای بزرگی است. ما که غلام قنبر هم نیستیم! شریف الکاظمی در شعری میگوید: من اگر بخواهم بعد از پیامبر کسی را انتخاب کنم، فقط علی و فرزندانش را برمیگزینم. بلکه یک لنگه کفش مالک اشترِ علی را با تمام دنیا عوض نمیکنم. پس وقتی در حرم میگوییم عبدک (بندهی تو)، باید شرم کنیم. بندهی واقعی امام، مالک اشتر است. اما در این روز ولادت، یک امید بزرگ داریم. بله، دنیا دیگر علی دیگری نخواهد آورد. اما ما آقایی داریم که حیدر کرار دوم است: حضرت بقیة الله الاعظم عجلالله. امام زمان عجلالله آیینهی تمامنمای امیرالمؤمنین است. روایات داریم که فرمود: هر کس میخواهد علی علیهالسلام را ببیند، مرا ببیند. پس سیرهی امیرالمؤمنین، همان سیرهی امام زمان ماست.


کاربر مهمان