display result search
- 14
- 1000
- 1000
- 1000
رمضان، ماه خودشناسی و رحمت بی پایان،2
سخنرانی حجت الاسلام حبیب الله فرحزاد با موضوع «رمضان، ماه خودشناسی و رحمت بی پایان»، جلسه اول: مقابله با شیطان درونی، سال 1404
بحث ما درباره بهترین ذکر و بهترین دعا و بهترین توسل کوتاه به پیامبر و آل پیامبر بود. صلوات بر محمد و آل محمد یکی از اعمال مهم ماه مبارک رمضان است. مداومت و زیاد گفتن این ذکر از سفارشات پیغمبر ماست.
در خطبه شعبانیه که برای ماه مبارک رمضان بیان فرمودند، یک فرازش درباره همین ذکر مهم است. پیامبر فرمودند: وَ مَنْ أَکْثَرَ فِیهِ مِنَ الصَّلَاةِ عَلَیَّ ثَقَّلَ اللَّهُ مِیزَانَهُ یَوْمَ تَخِفُّ فِیهِ الْمَوَازِینُ. کسی که در ماه مبارک رمضان زیاد صلوات بر محمد و آل محمد بفرستد، خدای متعال میزان حسنات او را سنگین خواهد کرد در روزی که میزان حسنات انسانها سبک است. اشاره به این آیه شریفه دارد که "یوم تَخِفُّ فیهِ الموازین". اکثر مردم آنجا گرفتارند و کم میآورند.کسی که میزان حسناتش سنگین باشد، "فَهُوَ فِی عِیشَةٍ رَاضِیَةٍ" یعنی در زندگی رضایتبخشی خواهد بود. اما کسی که میزان حسناتش سبک باشد، نعوذ بالله جایگاهش آتش جهنم است. معلوم می شود آن روز خیلی ها کم می آورند. پیغمبر ما فرمود: من کنار میزان خودم می ایستم. اگر از امت من کسی حسناتش کم بود ولی در دنیا صلوات بر محمد و آل محمد فرستاده بود، اللهم صل علی محمد، فرمود صلوات را در نامه عملش میگذارم تا میزان حسناتش سنگین بشود. در طول سال و مخصوصاً در این ماه، ما این ذکر را مداومت داشته باشید. ما در قرآن زیاد دعا داریم و معمولاً دعاها به صورت ربنا است. همین دعایی که ما در قنوت معمولاً میخوانیم آیه قرآن است: ربنا آتنا فی الدنیا حسنة و فی الآخرة حسنة و قنا عذاب النار. خدایا در دنیا به ما حسنه بده، در آخرت هم حسنه بده. در دنیا عافیت، سلامتی، خیر و خوبی دنیا میشود حسنه. آخرت هم آمرزش و مغفرت و بهشت است. و از عذاب جهنم هم ما را حفظ کن. بهترین دعاها دعاهایی است که خود خدا یادمان داده در قرآن. در این جزء بیست و دوم قرآن، یکی از دعاهایی که در سوره بقره آمده این دعاست که انشاءالله هم بخوانیم و هم به معنایش توجه داشته باشیم: ربنا افرغ علینا صبراً و ثبت اقدامنا و انصرنا علی القوم الکافرین. سه تا درخواست در این دعا وجود دارد.
بعد از "الله"، بیشترین نامی که از خدای متعال در قرآن و روایات ما آمده "رب" است. یعنی مالک ماست، صاحب اختیار ماست، مربی ماست. تربیت همه عوالم به دست اوست. "رب العالمین"، عالمین یعنی همه موجودات عالم، از صفر تا صد می خواهند به کمال برسند. مالک و مربی و همه کاره پرورش دهنده ما اوست. همه غم ها، غصه ها، افسردگیدها، اختلاف ها، دعواها برای این است که من همه چیز را برای خودم می خواهم. به فکر دیگران نیستم. خودخواهم، خودمحورم. خودم تنها می خواهم گلیم خودم را از آب بیرون بکشم. بقیه هر چی شد شد. این خودخواهی ها ریشه تمام پلیدی ها و گناه ها و ریاست طلبی ها و بدی هاست. این نفس پرستی و خودپرستی که شیطان داشت و دارد و انسانهایی که گرفتارند. این "یا رب یا رب" را آدم بگوید تا نفسش تسلیم بشود یا بمیرد، به یک معنا شیطانش بمیرد.
ما چند نوع شیطان داریم: اول: شیطان انسی که آدم های بد، طاغوت ها، ظالم ها، جنایتکارها. هر کس دعوت به بدی می کند، این شیطان انسی است. در قرآن هم اشاره شده "شیاطین الانس و الجن". یعنی ما شیطان انسی داریم. رفیق ناباب از هر شیطانی بدتر است. ما را دعوت به بدی ها می کند، به جلسات گناه می برد. وقتی شیطان انسی زیاد است، آدم نباید با هر کس رفیق بشود.
اکثر اهل جهنم، رفیق های ناباب آنها را به جهنم برده اند. روز قیامت انگشت های دستشان را میجوند می گویند: "یا ویلتی لیتنی لم اتخذ فلاناً خلیلاً". ای کاش من با فلانی رفیق نمی شدم، من را به جهنم کشاند. بیشتر زندانی ها، رفیق های ناباب آنها را به گمراهی کشیده اند و به زندان کشانده اند. از رفیق ناباب باید خیلی پرهیز کرد. انسان یا با خدا باید رفیق بشود، یا با اهل بیت، یا با مؤمنین، یا با خوبها. اگر نشد می رود به سمت بدها. "المؤمنُ مَن یَأنَسُ باللهِ أو بالمؤمن". یا به خدا انس می گیرد، یا به کسی که بوی خدا را می دهد از انبیا و اولیا بگیر تا مؤمنین پایینتر.
دوم: شیطان جنی که همین ابلیس و شیطان معروف و اعوان و انصارش و نوچه هایش که لشکر دارد. در ایام مختلف لشکرش را پخش می کند، خودش هم فرماندهی میکند.
سوم: شیطان درونی خود مان که این از همه مهمتر است. این حدیث را از مولا امیرالمؤمنین علیه السلام پیدا کردم که مدتها دنبالش بودم. حضرت فرمودند: "شیطان کل انسان نفسه". این شیطان بزرگ است. اگر این درون ما با شیطان جنی و انسی و دشمن و ظالم و طاغوت همدستی نکند، آن شیاطین امکان ندارد که در ما نفوذ کنند. این رفیق داخلی است. نفوذی هایی که در مملکت ما جنایت می کنند، صدها برابر خطرشان از دشمن بیرونی بیشتر است. دشمن بیرونی که رو در رو شمشیر بسته، خطرش مشخص است. شما فکر کنید این همه عزیزان و بزرگان ما را ترور کردند، شهید کردند، در این حوادث اخیر دشمن داخلی خیلی نقش داشت. نفوذیها، اغتشاشگرها، از بیرون دستور می گیرند و آن هم نفس شان، آن شیطان درونی شان باعث می شود این جنایتها را انجام بدهند. بعضی کارهایی می کنند که شیطان بیرونی می گوید: والله عقل من به اینجا نمی رسید. یک جنایت هایی، یک کارهایی که آدم شرم دارد روی منبر بگوید، شیطان می گوید من عقلم نمی رسید که اینقدر بشود جنایت کرد. لذا شیطان درونی که شیطنتش بروز کرده، از هر شیطانی پست تر و بدتر و خطرناکتر است.
پیغمبر ما فرمود: همه انسانها یک شیطان درونی دارند. یعنی خلاصه دعوت به بدی ممکن است بکند. پیغمبر فرمود: شیطان من مسلمان شد. یعنی آن قسمتی که می خواهد دعوت به بدی کند، به دست من تسلیم شده. آن نفس تبدیل می شود به نفس مطمئنه، راضیه، مرضیه، مُلهمه. نفس الهی می شود. امیرالمؤمنین این نکته زیبا را فرمودند: "شیطان کل انسان نفسه". شیطان هر کس نفس اماره اوست. آن نفس درونی اوست، آن را باید مهار بکنیم. از شیطان بدتر. اصلاً شیطان می گوید من شاگرد اینها هستم. شیطان نفس اماره است. اگر این بروز و ظهور بکند، همین فرعون می شود، همین طاغوت ها می شود. اگر زورش برسد و میدان پیدا کند، همین جنایتها را انجام می دهد. لذا ماه مبارک رمضان ماهی است که بتوانیم نفسمان را به اذن خدایی مهار بکنیم. امام هشتم علیهالسلام فرمود: سلام مرا به شیعیانم برسانید به عبدالعظیم حسنی و بگویید راههای نفوذ شیطان را ببندند. شیطان به من فرهادزاد هیچوقت نمی گوید برو شراب بخور. اصلاً اسم و یاد شراب هم نمی آورد. اما پول، مقام، پست، یک چیزهایی که در معرض آن است، تندی غضب، زبان هم هر چه می خواهد می گوید. هر کسی یک نقطه ضعف هایی دارد. باید مواظب باشیم.
امام هشتم فرمودند: نقاط ضعف خودتان را ببندید، راه شیطان را ببندید. این آیه که امروز تلاوت میشود دعاست: "ربنا افرغ علینا صبراً". خدایا صبر را بر ما ریزان کن، نازل کن. "افرغ" ریزش زیاد را میگویند. باران زیاد که ببارد تعبیر میشود. یعنی ریزش رحمت را بر ما زیاد کن. صبر بر ما نازل کن. اگر خدا به ما صبر ندهد، ما صبر نداریم. خدای متعال به پیغمبرش میفرماید: "واصبر و ما صبرک الا بالله". صبر کن ولی بدان که بدون خدا نمیتوانی صبر کنی. صبرت هم باید خدا بدهد. بگذار همه چیز دست خداست. لذا در این دعا میگوییم: خدایا بر ما صبر نازل کن. صبر زیاد. "افرغ علینا صبراً". "و ثبت اقدامنا". اگر صبر آمد، انسان در مقابل دشمن، در مقابل گناه، در مقابل بلاها، غم ها، غصه ها، فشارهای روحی و جسمی، به ثبات قدم می رسد. خدایا تو قدم های ما را ثابت نگه دار. یک راه سالم ماندن از شیطان این است که داخل حصن "لا اله الا الله" به خدا پناه ببرید. اهل بیت هم جدا از خدا نیستند. اگر کسی در ولایت علی بن ابیطالب باشد، در حصن حصین اهل بیت باشد، پشت سر آنها حرکت کند، شیطان آنجا میگوید من نفوذ ندارم.
"و لَعَزّتی لاغوینهم اجمعین الا عبادک منهم المخلصین". آنهایی که خالصند، شیطان میگوید من در آنها نفوذ ندارم. خلوص این است که به پناه خدا و اهل بیت برویم. از خودت بیا بیرون. بگو خدایا من نمیتوانم. تو به ما صبر بده، تو به ما ثبات قدم بده. "وانصرنا علی القوم الکافرین". خدایا تو یاری کن ما را. الان تهدیدات خارجی خیلی زیاد است. کی می تواند کمکمان کند جز خدا؟ ما ناصری جز خدا نداریم. در حد اعلا باید آماده باش باشیم. در حد اعلا باید امکانات تهیه کنیم برای دفاعمان. این امر خداست. ولی نصرت از آن خداست. تا خدا چی اراده کند.
بحث ما درباره بهترین ذکر و بهترین دعا و بهترین توسل کوتاه به پیامبر و آل پیامبر بود. صلوات بر محمد و آل محمد یکی از اعمال مهم ماه مبارک رمضان است. مداومت و زیاد گفتن این ذکر از سفارشات پیغمبر ماست.
در خطبه شعبانیه که برای ماه مبارک رمضان بیان فرمودند، یک فرازش درباره همین ذکر مهم است. پیامبر فرمودند: وَ مَنْ أَکْثَرَ فِیهِ مِنَ الصَّلَاةِ عَلَیَّ ثَقَّلَ اللَّهُ مِیزَانَهُ یَوْمَ تَخِفُّ فِیهِ الْمَوَازِینُ. کسی که در ماه مبارک رمضان زیاد صلوات بر محمد و آل محمد بفرستد، خدای متعال میزان حسنات او را سنگین خواهد کرد در روزی که میزان حسنات انسانها سبک است. اشاره به این آیه شریفه دارد که "یوم تَخِفُّ فیهِ الموازین". اکثر مردم آنجا گرفتارند و کم میآورند.کسی که میزان حسناتش سنگین باشد، "فَهُوَ فِی عِیشَةٍ رَاضِیَةٍ" یعنی در زندگی رضایتبخشی خواهد بود. اما کسی که میزان حسناتش سبک باشد، نعوذ بالله جایگاهش آتش جهنم است. معلوم می شود آن روز خیلی ها کم می آورند. پیغمبر ما فرمود: من کنار میزان خودم می ایستم. اگر از امت من کسی حسناتش کم بود ولی در دنیا صلوات بر محمد و آل محمد فرستاده بود، اللهم صل علی محمد، فرمود صلوات را در نامه عملش میگذارم تا میزان حسناتش سنگین بشود. در طول سال و مخصوصاً در این ماه، ما این ذکر را مداومت داشته باشید. ما در قرآن زیاد دعا داریم و معمولاً دعاها به صورت ربنا است. همین دعایی که ما در قنوت معمولاً میخوانیم آیه قرآن است: ربنا آتنا فی الدنیا حسنة و فی الآخرة حسنة و قنا عذاب النار. خدایا در دنیا به ما حسنه بده، در آخرت هم حسنه بده. در دنیا عافیت، سلامتی، خیر و خوبی دنیا میشود حسنه. آخرت هم آمرزش و مغفرت و بهشت است. و از عذاب جهنم هم ما را حفظ کن. بهترین دعاها دعاهایی است که خود خدا یادمان داده در قرآن. در این جزء بیست و دوم قرآن، یکی از دعاهایی که در سوره بقره آمده این دعاست که انشاءالله هم بخوانیم و هم به معنایش توجه داشته باشیم: ربنا افرغ علینا صبراً و ثبت اقدامنا و انصرنا علی القوم الکافرین. سه تا درخواست در این دعا وجود دارد.
بعد از "الله"، بیشترین نامی که از خدای متعال در قرآن و روایات ما آمده "رب" است. یعنی مالک ماست، صاحب اختیار ماست، مربی ماست. تربیت همه عوالم به دست اوست. "رب العالمین"، عالمین یعنی همه موجودات عالم، از صفر تا صد می خواهند به کمال برسند. مالک و مربی و همه کاره پرورش دهنده ما اوست. همه غم ها، غصه ها، افسردگیدها، اختلاف ها، دعواها برای این است که من همه چیز را برای خودم می خواهم. به فکر دیگران نیستم. خودخواهم، خودمحورم. خودم تنها می خواهم گلیم خودم را از آب بیرون بکشم. بقیه هر چی شد شد. این خودخواهی ها ریشه تمام پلیدی ها و گناه ها و ریاست طلبی ها و بدی هاست. این نفس پرستی و خودپرستی که شیطان داشت و دارد و انسانهایی که گرفتارند. این "یا رب یا رب" را آدم بگوید تا نفسش تسلیم بشود یا بمیرد، به یک معنا شیطانش بمیرد.
ما چند نوع شیطان داریم: اول: شیطان انسی که آدم های بد، طاغوت ها، ظالم ها، جنایتکارها. هر کس دعوت به بدی می کند، این شیطان انسی است. در قرآن هم اشاره شده "شیاطین الانس و الجن". یعنی ما شیطان انسی داریم. رفیق ناباب از هر شیطانی بدتر است. ما را دعوت به بدی ها می کند، به جلسات گناه می برد. وقتی شیطان انسی زیاد است، آدم نباید با هر کس رفیق بشود.
اکثر اهل جهنم، رفیق های ناباب آنها را به جهنم برده اند. روز قیامت انگشت های دستشان را میجوند می گویند: "یا ویلتی لیتنی لم اتخذ فلاناً خلیلاً". ای کاش من با فلانی رفیق نمی شدم، من را به جهنم کشاند. بیشتر زندانی ها، رفیق های ناباب آنها را به گمراهی کشیده اند و به زندان کشانده اند. از رفیق ناباب باید خیلی پرهیز کرد. انسان یا با خدا باید رفیق بشود، یا با اهل بیت، یا با مؤمنین، یا با خوبها. اگر نشد می رود به سمت بدها. "المؤمنُ مَن یَأنَسُ باللهِ أو بالمؤمن". یا به خدا انس می گیرد، یا به کسی که بوی خدا را می دهد از انبیا و اولیا بگیر تا مؤمنین پایینتر.
دوم: شیطان جنی که همین ابلیس و شیطان معروف و اعوان و انصارش و نوچه هایش که لشکر دارد. در ایام مختلف لشکرش را پخش می کند، خودش هم فرماندهی میکند.
سوم: شیطان درونی خود مان که این از همه مهمتر است. این حدیث را از مولا امیرالمؤمنین علیه السلام پیدا کردم که مدتها دنبالش بودم. حضرت فرمودند: "شیطان کل انسان نفسه". این شیطان بزرگ است. اگر این درون ما با شیطان جنی و انسی و دشمن و ظالم و طاغوت همدستی نکند، آن شیاطین امکان ندارد که در ما نفوذ کنند. این رفیق داخلی است. نفوذی هایی که در مملکت ما جنایت می کنند، صدها برابر خطرشان از دشمن بیرونی بیشتر است. دشمن بیرونی که رو در رو شمشیر بسته، خطرش مشخص است. شما فکر کنید این همه عزیزان و بزرگان ما را ترور کردند، شهید کردند، در این حوادث اخیر دشمن داخلی خیلی نقش داشت. نفوذیها، اغتشاشگرها، از بیرون دستور می گیرند و آن هم نفس شان، آن شیطان درونی شان باعث می شود این جنایتها را انجام بدهند. بعضی کارهایی می کنند که شیطان بیرونی می گوید: والله عقل من به اینجا نمی رسید. یک جنایت هایی، یک کارهایی که آدم شرم دارد روی منبر بگوید، شیطان می گوید من عقلم نمی رسید که اینقدر بشود جنایت کرد. لذا شیطان درونی که شیطنتش بروز کرده، از هر شیطانی پست تر و بدتر و خطرناکتر است.
پیغمبر ما فرمود: همه انسانها یک شیطان درونی دارند. یعنی خلاصه دعوت به بدی ممکن است بکند. پیغمبر فرمود: شیطان من مسلمان شد. یعنی آن قسمتی که می خواهد دعوت به بدی کند، به دست من تسلیم شده. آن نفس تبدیل می شود به نفس مطمئنه، راضیه، مرضیه، مُلهمه. نفس الهی می شود. امیرالمؤمنین این نکته زیبا را فرمودند: "شیطان کل انسان نفسه". شیطان هر کس نفس اماره اوست. آن نفس درونی اوست، آن را باید مهار بکنیم. از شیطان بدتر. اصلاً شیطان می گوید من شاگرد اینها هستم. شیطان نفس اماره است. اگر این بروز و ظهور بکند، همین فرعون می شود، همین طاغوت ها می شود. اگر زورش برسد و میدان پیدا کند، همین جنایتها را انجام می دهد. لذا ماه مبارک رمضان ماهی است که بتوانیم نفسمان را به اذن خدایی مهار بکنیم. امام هشتم علیهالسلام فرمود: سلام مرا به شیعیانم برسانید به عبدالعظیم حسنی و بگویید راههای نفوذ شیطان را ببندند. شیطان به من فرهادزاد هیچوقت نمی گوید برو شراب بخور. اصلاً اسم و یاد شراب هم نمی آورد. اما پول، مقام، پست، یک چیزهایی که در معرض آن است، تندی غضب، زبان هم هر چه می خواهد می گوید. هر کسی یک نقطه ضعف هایی دارد. باید مواظب باشیم.
امام هشتم فرمودند: نقاط ضعف خودتان را ببندید، راه شیطان را ببندید. این آیه که امروز تلاوت میشود دعاست: "ربنا افرغ علینا صبراً". خدایا صبر را بر ما ریزان کن، نازل کن. "افرغ" ریزش زیاد را میگویند. باران زیاد که ببارد تعبیر میشود. یعنی ریزش رحمت را بر ما زیاد کن. صبر بر ما نازل کن. اگر خدا به ما صبر ندهد، ما صبر نداریم. خدای متعال به پیغمبرش میفرماید: "واصبر و ما صبرک الا بالله". صبر کن ولی بدان که بدون خدا نمیتوانی صبر کنی. صبرت هم باید خدا بدهد. بگذار همه چیز دست خداست. لذا در این دعا میگوییم: خدایا بر ما صبر نازل کن. صبر زیاد. "افرغ علینا صبراً". "و ثبت اقدامنا". اگر صبر آمد، انسان در مقابل دشمن، در مقابل گناه، در مقابل بلاها، غم ها، غصه ها، فشارهای روحی و جسمی، به ثبات قدم می رسد. خدایا تو قدم های ما را ثابت نگه دار. یک راه سالم ماندن از شیطان این است که داخل حصن "لا اله الا الله" به خدا پناه ببرید. اهل بیت هم جدا از خدا نیستند. اگر کسی در ولایت علی بن ابیطالب باشد، در حصن حصین اهل بیت باشد، پشت سر آنها حرکت کند، شیطان آنجا میگوید من نفوذ ندارم.
"و لَعَزّتی لاغوینهم اجمعین الا عبادک منهم المخلصین". آنهایی که خالصند، شیطان میگوید من در آنها نفوذ ندارم. خلوص این است که به پناه خدا و اهل بیت برویم. از خودت بیا بیرون. بگو خدایا من نمیتوانم. تو به ما صبر بده، تو به ما ثبات قدم بده. "وانصرنا علی القوم الکافرین". خدایا تو یاری کن ما را. الان تهدیدات خارجی خیلی زیاد است. کی می تواند کمکمان کند جز خدا؟ ما ناصری جز خدا نداریم. در حد اعلا باید آماده باش باشیم. در حد اعلا باید امکانات تهیه کنیم برای دفاعمان. این امر خداست. ولی نصرت از آن خداست. تا خدا چی اراده کند.
تاکنون نظری ثبت نشده است