سخنرانی حجت الاسلام علیرضا پناهیان با موضوع «مدیریت ذهن» جلسه چهاردهم: زاویه دید، سال 1403
زاویه دید یعنی ما به یک پدیده از چه زاویه ای نگاه بکنیم بگذارید اول یک مقدار مثال بزنم تا ما نگاه های متنوع را تجربه کنیم و توی آموزشگاه ها و مدرسه و برای بچه هایمان می توانیم زوایای دید مختلف را نسبت به یک موضوع تمرین کنیم یعنی بچه هایمان را یاد بدهیم که ما به این گلدانی که مقابل خودمان هست می توانیم از چند زاویه نگاه کنیم مثلا از یک زاویه رنگ این گلدان و این که اساساً گل باید عطر و بویی داشته باشد و گل اصلا فلسفه اش توی طبیعت چی است چرا ما گل را امر لطیفی می دانیم آیا به خاطر جنسش است و یا به خاطر فرهنگ مان است نگاهی که به گل داریم یک بار از جهت قیمتش او را می سنجیم الان این گلدان را کسی بخواهد در خانه خودش بگذارد چقدر باید هزینه کند یک بار از این زاویه که کارخانه های که این گل ها را تولید می کنند الان ما در محضر گل های مصنوعی هستیم یا گل های طبیعی این ها دخل و خرجشان چگونه است چقدر مصرف دارند چقدر فروش دارند یعنی اقتصاد کلان این گلها را آدم بررسی می کند اینها زوایای مختلف بررسی کردن یک گلدان هست حالا ممکن است بعضی ها هم از این گلدان به عنوان آلت قتاله استفاده کنند با این همه لطافت بگوید که من این را چطوری بکوبم به جایی مثلا ببینید اینها از زوایای مختلف نگاه کردن به یک پدیده است حتی از زوایای مختلف آدم می تواند به نماز نگاه کند و یک کسی از این زاویه به نماز نگاه می کند می گوید مگر خدا نیاز دارد به نماز من خدا چه نیازی دارد به نماز من یعنی از بد جایی ایستاده به نماز نگاه می کند بعد می گوید خدا نیاز ندارد من چرا باید بخوانم یک کسی از زاویه نیاز خودش به نماز نگاه می کند و می گوید خدایا ممنونتم به من واجب کردی چون می دانست این نیاز من خیلی مهم و ضروری است و خودم ممکن است متوجه اش نشوم من اگر خودم متوجه این نیاز بودم لازم نبود واجبش کنیم ولی حالا که واجبش کردی نشان دهنده علاقه تو به من است اینها زاویه دید است مثلا اگر زاویه دید خودمان را به آیات قرآن اصلاح کنیم خدا را عاشق ترین موجود عالم هستی خواهیم دانست نسبت به خودمان عشق خدا را در تمام آیات قرآن می شود دید اونجایی که از خودش دارد تعریف می کند عشق او به ماست که این معرفت را به ما می دهد اونجایی که تهدید می کند به جهنم عشق او به ماست که می خواهد ما در اون عذاب نیفتیم اونجایی که علیه کافران دستور قتال می دهد و ظالمان در واقع، اونجا عشق او به انسان هاست که می خواهد اینها آزاد شوند و اونجایی که وعده بهشت می دهد عشق او به فرجام نیک انسان ها و انسان های خوب است می خواهد اونها را تشویق کند اونجایی که از طبیعت صحبت می کند عشق او به انسان هاست چون دارد هدایای خودش را توضیح می دهد برای بندگان خودش و اگر ما قرآن را یک متن عاشقانه نمی بینیم چون زاویه دید مان به قرآن غلط است این زاویه دید باید درست شود عنایت فرمودید در همه مراحل عمر مثلا شما در دوران پیری و کهنسالی زاویه دیدتان به این دوران چی است اگر کسی مثبت نگاه بکند خدایا خیلی از هیجان ها را از من گرفتی تا به فکر عمیق بپردازم در روایت دارد که جوان هایتان را وادار به مباحثه و مناظره و جدل و اینها بکنید بگو مگو کنند تو این بگومگوها جرات اظهار نظر پیدا کنند امیر المومنین علی علیه السلام می فرماید جرات نقد و بررسی پیدا کنند هر چیزی را نپذیرند خیلی زیباست جوان ها را وادار به گفتگو و مناظره و مجادله بکنید بعد می فرماید پیرمردهایتان را به تفکر دعوت کنید خوب خیلی از هیجانات در دوران پیری گرفته می شود تا آدم قدرت جمع بندی پیدا بکند خوب این را آدم می تواند مظهر محبت خدا به خودش بداند یک جوانی بود ازدواج کرده بود بعد می گفت که حاج آقا من یک سوالی دارم و خیلی با حیا هم می خواست سوال بکند می گفت که من مدتی ازدواج کردم و گفتم الحمدلله مبارک است گفت نه سوالم این است که خیلی تو نمازها گریه می کنم روحم لطیف شده نمی دانم این چی است بد است خوب است گفتم خدا بهت محبت کرده می فرماید به هر انسان شریفی محبت کنم رقت قلب پیدا می کند و البَهائمُ لا تَتَّعِظُ إلاّ بِالضَّربِ چهارپایان جز با چوب ادب نمی شوند لذا می تواند آدم ازدواج هم از این زاویه نگاه کند که محل محبت خدا و محبت و مهربانی های فوق العاده پروردگار عالم است اینها زاویه دید است کسی زاویه دیدش درست باشد دائما این دنیا را برای خودش بهشت خواهد کرد و بهشت او مضاعف خواهد بود کسی به دین بخواهد نگاه کند و به رابطه خودش با خدا نگاه کند باید دستش را نگه داریم شما بگویی صبر کن زاویه دیدت درست است؟ عینکی که زدی عینک به قول روان شناس ها سویه شناختی نداشته باشیم همه چیز را با یک موضع خاصی نگاه کنیم رها کن خودت را خیلی مهم است ما به بچه هایمان یاد بدهیم که ببینید به یک پدیده می شود چند جور نگاه کرد حالا که می شود چند جور نگاه کرد به نگاه خودت مطمئن نباش بیا زاویه دید خودت را انتخاب کن اینطوری نیست که هر فکری به ذهنت رسید هر پدیده ای را دیدی برداشتی که کردی همان درست است حتی آدم می تواند سوال کند زاویه دید خودش را من به این پدیده اینطوری نگاه می کنم درسته یا نه؟ این خوب حالا من چند تا روایت بخوانم که ببینید چقدر در قرآن کریم به زاویه دید انسان ها اهمیت می دهند.
زاویه دید یعنی ما به یک پدیده از چه زاویه ای نگاه بکنیم بگذارید اول یک مقدار مثال بزنم تا ما نگاه های متنوع را تجربه کنیم و توی آموزشگاه ها و مدرسه و برای بچه هایمان می توانیم زوایای دید مختلف را نسبت به یک موضوع تمرین کنیم یعنی بچه هایمان را یاد بدهیم که ما به این گلدانی که مقابل خودمان هست می توانیم از چند زاویه نگاه کنیم مثلا از یک زاویه رنگ این گلدان و این که اساساً گل باید عطر و بویی داشته باشد و گل اصلا فلسفه اش توی طبیعت چی است چرا ما گل را امر لطیفی می دانیم آیا به خاطر جنسش است و یا به خاطر فرهنگ مان است نگاهی که به گل داریم یک بار از جهت قیمتش او را می سنجیم الان این گلدان را کسی بخواهد در خانه خودش بگذارد چقدر باید هزینه کند یک بار از این زاویه که کارخانه های که این گل ها را تولید می کنند الان ما در محضر گل های مصنوعی هستیم یا گل های طبیعی این ها دخل و خرجشان چگونه است چقدر مصرف دارند چقدر فروش دارند یعنی اقتصاد کلان این گلها را آدم بررسی می کند اینها زوایای مختلف بررسی کردن یک گلدان هست حالا ممکن است بعضی ها هم از این گلدان به عنوان آلت قتاله استفاده کنند با این همه لطافت بگوید که من این را چطوری بکوبم به جایی مثلا ببینید اینها از زوایای مختلف نگاه کردن به یک پدیده است حتی از زوایای مختلف آدم می تواند به نماز نگاه کند و یک کسی از این زاویه به نماز نگاه می کند می گوید مگر خدا نیاز دارد به نماز من خدا چه نیازی دارد به نماز من یعنی از بد جایی ایستاده به نماز نگاه می کند بعد می گوید خدا نیاز ندارد من چرا باید بخوانم یک کسی از زاویه نیاز خودش به نماز نگاه می کند و می گوید خدایا ممنونتم به من واجب کردی چون می دانست این نیاز من خیلی مهم و ضروری است و خودم ممکن است متوجه اش نشوم من اگر خودم متوجه این نیاز بودم لازم نبود واجبش کنیم ولی حالا که واجبش کردی نشان دهنده علاقه تو به من است اینها زاویه دید است مثلا اگر زاویه دید خودمان را به آیات قرآن اصلاح کنیم خدا را عاشق ترین موجود عالم هستی خواهیم دانست نسبت به خودمان عشق خدا را در تمام آیات قرآن می شود دید اونجایی که از خودش دارد تعریف می کند عشق او به ماست که این معرفت را به ما می دهد اونجایی که تهدید می کند به جهنم عشق او به ماست که می خواهد ما در اون عذاب نیفتیم اونجایی که علیه کافران دستور قتال می دهد و ظالمان در واقع، اونجا عشق او به انسان هاست که می خواهد اینها آزاد شوند و اونجایی که وعده بهشت می دهد عشق او به فرجام نیک انسان ها و انسان های خوب است می خواهد اونها را تشویق کند اونجایی که از طبیعت صحبت می کند عشق او به انسان هاست چون دارد هدایای خودش را توضیح می دهد برای بندگان خودش و اگر ما قرآن را یک متن عاشقانه نمی بینیم چون زاویه دید مان به قرآن غلط است این زاویه دید باید درست شود عنایت فرمودید در همه مراحل عمر مثلا شما در دوران پیری و کهنسالی زاویه دیدتان به این دوران چی است اگر کسی مثبت نگاه بکند خدایا خیلی از هیجان ها را از من گرفتی تا به فکر عمیق بپردازم در روایت دارد که جوان هایتان را وادار به مباحثه و مناظره و جدل و اینها بکنید بگو مگو کنند تو این بگومگوها جرات اظهار نظر پیدا کنند امیر المومنین علی علیه السلام می فرماید جرات نقد و بررسی پیدا کنند هر چیزی را نپذیرند خیلی زیباست جوان ها را وادار به گفتگو و مناظره و مجادله بکنید بعد می فرماید پیرمردهایتان را به تفکر دعوت کنید خوب خیلی از هیجانات در دوران پیری گرفته می شود تا آدم قدرت جمع بندی پیدا بکند خوب این را آدم می تواند مظهر محبت خدا به خودش بداند یک جوانی بود ازدواج کرده بود بعد می گفت که حاج آقا من یک سوالی دارم و خیلی با حیا هم می خواست سوال بکند می گفت که من مدتی ازدواج کردم و گفتم الحمدلله مبارک است گفت نه سوالم این است که خیلی تو نمازها گریه می کنم روحم لطیف شده نمی دانم این چی است بد است خوب است گفتم خدا بهت محبت کرده می فرماید به هر انسان شریفی محبت کنم رقت قلب پیدا می کند و البَهائمُ لا تَتَّعِظُ إلاّ بِالضَّربِ چهارپایان جز با چوب ادب نمی شوند لذا می تواند آدم ازدواج هم از این زاویه نگاه کند که محل محبت خدا و محبت و مهربانی های فوق العاده پروردگار عالم است اینها زاویه دید است کسی زاویه دیدش درست باشد دائما این دنیا را برای خودش بهشت خواهد کرد و بهشت او مضاعف خواهد بود کسی به دین بخواهد نگاه کند و به رابطه خودش با خدا نگاه کند باید دستش را نگه داریم شما بگویی صبر کن زاویه دیدت درست است؟ عینکی که زدی عینک به قول روان شناس ها سویه شناختی نداشته باشیم همه چیز را با یک موضع خاصی نگاه کنیم رها کن خودت را خیلی مهم است ما به بچه هایمان یاد بدهیم که ببینید به یک پدیده می شود چند جور نگاه کرد حالا که می شود چند جور نگاه کرد به نگاه خودت مطمئن نباش بیا زاویه دید خودت را انتخاب کن اینطوری نیست که هر فکری به ذهنت رسید هر پدیده ای را دیدی برداشتی که کردی همان درست است حتی آدم می تواند سوال کند زاویه دید خودش را من به این پدیده اینطوری نگاه می کنم درسته یا نه؟ این خوب حالا من چند تا روایت بخوانم که ببینید چقدر در قرآن کریم به زاویه دید انسان ها اهمیت می دهند.


تاکنون نظری ثبت نشده است