- 117
- 1000
- 1000
- 1000
تبیین میدان درگیری و مقاومت از منظر قرآن،4
سخنرانی آیت الله سید محمدمهدی میرباقری با موضوع "تبیین میدان درگیری و مقاومت از منظر قرآن"، جلسه چهارم:"معیت الهی با جبهه حق و پیروزی حق"، سال 1405
من بحث را با اشاره به نزاع تاریخی میان جبهه حق و باطل آغاز میکنم. از وقتی که انبیای الهی دعوت خود را آغاز کردند، گروهی از مستکبران در برابر آن ایستادند و این کشمکش همیشگی شکل گرفت. در یک سو، خدای متعال با انبیا و اولیای خود قرار دارد و این جبهه را جبهه حق معرفی می کند و نزاع آنان را بر سر ربوبیت و حاکمیت خداوند می داند. انبیا طرح ربوبیت را می پذیرند و معتقدند که این طرح باید در زندگی انسان جاری شود و جبهه مقابل از پذیرش آن سرباز میزند. خداوند در قرآن سنتهای خود را بیان کرده و فرموده است که با کسانی که در راه او استقامت میکنند، همراه است: «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ» و «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِینَ اتَّقَوْا». این همراهی، همراهی خاص و نصربخش است و خداوند جبهه حق را نصرت میدهد، هم در حیات دنیا و هم در قیامت. نصرت تنها به آخرت اختصاص ندارد، بلکه وعده الهی است که فرمود: «إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِینَ آمَنُوا فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَیَوْمَ یَقُومُ الْأَشْهَادُ». اما این نصرت الهی قواعد و شرایطی دارد. از جمله اینکه انسان باید «تَنصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ» یعنی اگر خدا را یاری کنید، خدا شما را یاری میکند. همچنین فرموده: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ» و خداوند قوی و عزیز است و هیچ قدرتی نمیتواند در برابر اراده او بایستد. سنت نصرت، اشکال گوناگونی دارد. در جنگ بدر، خداوند به مومنین فرمود: «إِذْ تَسْتَغِیثُونَ رَبَّکُمْ فَاسْتَجَابَ لَکُمْ أَنِّی مُمِدُّکُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلَائِکَةِ مُرْدِفِینَ». این استغاثه به درگاه خداوند، شرط نزول نصرت است. کسی که به خود متکی باشد، نصرت الهی شامل حالش نمیشود. نصرت میتواند در قالب فرشتگان، آرامش و سکینه، تطهیر از گناهان، رفع کسالت، استحکام قلب، و تثبیت قدمها جلوهگر شود. خداوند در سوره انفال و فتح، از نزول سکینه در دلهای مومنان سخن گفته و فرموده که این سکینه ایمان آنان را افزون میکند: «هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ السَّکِینَةَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ لِیَزْدَادُوا إِیمَانًا مَعَ إِیمَانِهِمْ». نکته دیگر اینکه این نصرتها معمولاً یک غیب و یک ظاهر دارند. پشت صحنه آنها امور الهی جریان دارد، اما در ظاهر، وقایع طبیعی به نظر میرسند. برای مثال، شکافته شدن دریا به دست حضرت موسی، یا طوفان و سیل در زمان حضرت نوح. کسی که اهل ایمان باشد، پشت صحنه را می بیند و رابطه پنهانی حوادث را درک میکند. اما افراد مادیگرا، همهچیز را به حوادث طبیعی تأویل میبرند. خداوند فرموده: «وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» یعنی تمام ذرات عالم، لشکریان خدا هستند؛ شنها، بادها، آبها، همه مأموران الهیاند و تحت فرمان او عمل می کنند. نصرت الهی یک طرح بزرگ و گسترده است که از عاشورا آغاز شده و تا ظهور و قیامت ادامه دارد. این طرح دم دستی و زودگذر نیست. پیروزی نهایی قطعی است، اما مراحل دارد. امام حسین علیه السلام مظلومانه به شهادت رسید، اما خداوند در قرآن وعده داده است: «وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیِّهِ سُلْطَانًا فَلَا یُسْرِفْ فِی الْقَتْلِ إِنَّهُ کَانَ مَنْصُورًا». پس ایشان از ابتدا منصور بودهاند، و این نصرت تا به امروز ادامه دارد و در ظهور، به اوج خود خواهد رسید. در این میان، نصرت حضرت زهرا نیز نقش اساسی دارد. در روایت آمده است که در عالم آسمانها، حضرت فاطمه سلام الله را با لقب «منصورة» میشناسند. خداوند نصرت را بر ایشان نازل میکند، و در روز ظهور، مومنان به یاری الهی که بر اساس ولایت امیرالمومنین و حضرت زهرا نازل میشود، خوشحال خواهند شد: «یَوْمَئِذٍ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ، بِنَصْرِ اللَّهِ».
خداوند در سوره ضحی، به پیامبرش وعده میدهد که هرگز او را رها نکرده و به او غضب نکرده است. «وَٱلضُّحَىٰ، وَٱلَّیْلِ إِذَا سَجَىٰ، مَا وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَمَا قَلَىٰ، وَلَلْآخِرَةُ خَیْرٌ لَّکَ مِنَ ٱلْأُولَىٰ». این آیات نشان میدهد که حتی در دوران سختی و غربت، خداوند با پیامبر و امت اوست و سفرههای رنگینی در پنهان، برای آنها پهن کرده است. اما کسانی که چشمشان به سفره دنیا دوخته شده، این نعمتها را نمیبینند و خیال میکنند دست خدا و پیامبر خالی است. نکته پایانی این است که درک نصرت الهی نیازمند تغییر افق نگاه است. انسان باید از افق زمانی و مکانی دنیوی عبور کند تا بتواند طرح بزرگ خدا را ببیند و در آن قرار گیرد. در غیر این صورت، ممکن است دچار یأس و ناامیدی شود و نتواند در مسیر الهی استقامت کند. خداوند به پیامبرش می فرماید: «فَاصْبِرْ کَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِل لَّهُمْ». و وعده می دهد که این وعده ها قطعاً محقق خواهد شد و مومنان به آن خواهند رسید. در قیامت و در روز ظهور، آنچنان خواهد بود که گویی فقط ساعتی از روز را سپری کرده اند: «کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَهَا لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا سَاعَةً مِّن نَّهَارٍ». بنابراین، جبهه حق همیشه منصور است و نصرت الهی در هر شرایطی همراه آنان است؛ چه در سختیها و چه در پیروزیهای آشکار. ما باید با بصیرت، صبر و استقامت، در این جبهه باقی بمانیم و از عجله و یأس بپرهیزیم، تا به آن سفره های رنگین الهی در ظهور و قیامت دست یابیم.
من بحث را با اشاره به نزاع تاریخی میان جبهه حق و باطل آغاز میکنم. از وقتی که انبیای الهی دعوت خود را آغاز کردند، گروهی از مستکبران در برابر آن ایستادند و این کشمکش همیشگی شکل گرفت. در یک سو، خدای متعال با انبیا و اولیای خود قرار دارد و این جبهه را جبهه حق معرفی می کند و نزاع آنان را بر سر ربوبیت و حاکمیت خداوند می داند. انبیا طرح ربوبیت را می پذیرند و معتقدند که این طرح باید در زندگی انسان جاری شود و جبهه مقابل از پذیرش آن سرباز میزند. خداوند در قرآن سنتهای خود را بیان کرده و فرموده است که با کسانی که در راه او استقامت میکنند، همراه است: «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ» و «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِینَ اتَّقَوْا». این همراهی، همراهی خاص و نصربخش است و خداوند جبهه حق را نصرت میدهد، هم در حیات دنیا و هم در قیامت. نصرت تنها به آخرت اختصاص ندارد، بلکه وعده الهی است که فرمود: «إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِینَ آمَنُوا فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَیَوْمَ یَقُومُ الْأَشْهَادُ». اما این نصرت الهی قواعد و شرایطی دارد. از جمله اینکه انسان باید «تَنصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ» یعنی اگر خدا را یاری کنید، خدا شما را یاری میکند. همچنین فرموده: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ» و خداوند قوی و عزیز است و هیچ قدرتی نمیتواند در برابر اراده او بایستد. سنت نصرت، اشکال گوناگونی دارد. در جنگ بدر، خداوند به مومنین فرمود: «إِذْ تَسْتَغِیثُونَ رَبَّکُمْ فَاسْتَجَابَ لَکُمْ أَنِّی مُمِدُّکُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلَائِکَةِ مُرْدِفِینَ». این استغاثه به درگاه خداوند، شرط نزول نصرت است. کسی که به خود متکی باشد، نصرت الهی شامل حالش نمیشود. نصرت میتواند در قالب فرشتگان، آرامش و سکینه، تطهیر از گناهان، رفع کسالت، استحکام قلب، و تثبیت قدمها جلوهگر شود. خداوند در سوره انفال و فتح، از نزول سکینه در دلهای مومنان سخن گفته و فرموده که این سکینه ایمان آنان را افزون میکند: «هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ السَّکِینَةَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ لِیَزْدَادُوا إِیمَانًا مَعَ إِیمَانِهِمْ». نکته دیگر اینکه این نصرتها معمولاً یک غیب و یک ظاهر دارند. پشت صحنه آنها امور الهی جریان دارد، اما در ظاهر، وقایع طبیعی به نظر میرسند. برای مثال، شکافته شدن دریا به دست حضرت موسی، یا طوفان و سیل در زمان حضرت نوح. کسی که اهل ایمان باشد، پشت صحنه را می بیند و رابطه پنهانی حوادث را درک میکند. اما افراد مادیگرا، همهچیز را به حوادث طبیعی تأویل میبرند. خداوند فرموده: «وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» یعنی تمام ذرات عالم، لشکریان خدا هستند؛ شنها، بادها، آبها، همه مأموران الهیاند و تحت فرمان او عمل می کنند. نصرت الهی یک طرح بزرگ و گسترده است که از عاشورا آغاز شده و تا ظهور و قیامت ادامه دارد. این طرح دم دستی و زودگذر نیست. پیروزی نهایی قطعی است، اما مراحل دارد. امام حسین علیه السلام مظلومانه به شهادت رسید، اما خداوند در قرآن وعده داده است: «وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیِّهِ سُلْطَانًا فَلَا یُسْرِفْ فِی الْقَتْلِ إِنَّهُ کَانَ مَنْصُورًا». پس ایشان از ابتدا منصور بودهاند، و این نصرت تا به امروز ادامه دارد و در ظهور، به اوج خود خواهد رسید. در این میان، نصرت حضرت زهرا نیز نقش اساسی دارد. در روایت آمده است که در عالم آسمانها، حضرت فاطمه سلام الله را با لقب «منصورة» میشناسند. خداوند نصرت را بر ایشان نازل میکند، و در روز ظهور، مومنان به یاری الهی که بر اساس ولایت امیرالمومنین و حضرت زهرا نازل میشود، خوشحال خواهند شد: «یَوْمَئِذٍ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ، بِنَصْرِ اللَّهِ».
خداوند در سوره ضحی، به پیامبرش وعده میدهد که هرگز او را رها نکرده و به او غضب نکرده است. «وَٱلضُّحَىٰ، وَٱلَّیْلِ إِذَا سَجَىٰ، مَا وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَمَا قَلَىٰ، وَلَلْآخِرَةُ خَیْرٌ لَّکَ مِنَ ٱلْأُولَىٰ». این آیات نشان میدهد که حتی در دوران سختی و غربت، خداوند با پیامبر و امت اوست و سفرههای رنگینی در پنهان، برای آنها پهن کرده است. اما کسانی که چشمشان به سفره دنیا دوخته شده، این نعمتها را نمیبینند و خیال میکنند دست خدا و پیامبر خالی است. نکته پایانی این است که درک نصرت الهی نیازمند تغییر افق نگاه است. انسان باید از افق زمانی و مکانی دنیوی عبور کند تا بتواند طرح بزرگ خدا را ببیند و در آن قرار گیرد. در غیر این صورت، ممکن است دچار یأس و ناامیدی شود و نتواند در مسیر الهی استقامت کند. خداوند به پیامبرش می فرماید: «فَاصْبِرْ کَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِل لَّهُمْ». و وعده می دهد که این وعده ها قطعاً محقق خواهد شد و مومنان به آن خواهند رسید. در قیامت و در روز ظهور، آنچنان خواهد بود که گویی فقط ساعتی از روز را سپری کرده اند: «کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَهَا لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا سَاعَةً مِّن نَّهَارٍ». بنابراین، جبهه حق همیشه منصور است و نصرت الهی در هر شرایطی همراه آنان است؛ چه در سختیها و چه در پیروزیهای آشکار. ما باید با بصیرت، صبر و استقامت، در این جبهه باقی بمانیم و از عجله و یأس بپرهیزیم، تا به آن سفره های رنگین الهی در ظهور و قیامت دست یابیم.
تاکنون نظری ثبت نشده است