display result search
سخنرانی خانم دکتر زهره باقریان با موضوع «خطابه های حضرت زینب سلام الله علیها از منظر جنسیت»، سال 1404
عاشورا نه فقط یک رخداد نظامی، بلکه عرصهی تقابل دو گفتمان بود:
از یکسو نظام علوی که بر حقیقت، ایمان و مشروعیت الهی استوار بود، و از سوی دیگر نظام اموی که بر سلطه سیاسی و تحریف دینی تکیه داشت. در میدان جنگ ممکن است امویان برتری نظامی یافتند، اما در عرصه گفتمان و زبان، پیروزی از آنِ جبههی علوی بود؛ پیروزیای که با خطبههای امام سجاد علیه السلام و حضرت زینب سلام الله علیها تثبیت شد.
خطبههای حضرت زینب سلام الله علیها، نه فقط پیام عاشورا را منتقل کردند، بلکه مفاهیم «مشروعیت سیاسی»، «بازتعریف قدرت»، و «نقش زن در عرصه گفتمان معنوی» را بنیان گذاشتند.
«جنسیت چگونه در گفتار الهی تأثیر میگذارد و آیا میتواند در برابر قدرت، خود به منبع قدرت تبدیل شود؟» در میدان کنش و ایدئولوژی عاشورا، تنها تفاوت میان خطبههای امام سجاد علیه السلام و حضرت زینب سلام الله علیها، تفاوت جنسیتی است. و همین تفاوت، دریچهای تازه برای مطالعهی قدرت زبان زنانه در ساختار دینی میگشاید. جنسیت در گفتار، همواره یکی از عوامل مؤثر در گوناگونی زبانی است. در نظریات زبانشناسی جنسیت همچون دیدگاههای رابین لیکاف، سه نظریهی محوری دربارهی زبان زنان وجود دارد: «نظریه سلطه»، «نظریه نقصان» و «نظریه تفاوت». هر سه دیدگاه معتقدند که زبان زنان در تاریخ اجتماعی، فرودست، محتاط و عاطفی است. امّا بررسی خطابههای حضرت زینب(س) نشان میدهد که در گفتمان دینی، این ساختار به طور کامل وارونه میشود: زبان زنانه نه از جنس ضعف، بلکه از جنس مقاومت، منطق و حجیت الهی است.
عاشورا نه فقط یک رخداد نظامی، بلکه عرصهی تقابل دو گفتمان بود:
از یکسو نظام علوی که بر حقیقت، ایمان و مشروعیت الهی استوار بود، و از سوی دیگر نظام اموی که بر سلطه سیاسی و تحریف دینی تکیه داشت. در میدان جنگ ممکن است امویان برتری نظامی یافتند، اما در عرصه گفتمان و زبان، پیروزی از آنِ جبههی علوی بود؛ پیروزیای که با خطبههای امام سجاد علیه السلام و حضرت زینب سلام الله علیها تثبیت شد.
خطبههای حضرت زینب سلام الله علیها، نه فقط پیام عاشورا را منتقل کردند، بلکه مفاهیم «مشروعیت سیاسی»، «بازتعریف قدرت»، و «نقش زن در عرصه گفتمان معنوی» را بنیان گذاشتند.
«جنسیت چگونه در گفتار الهی تأثیر میگذارد و آیا میتواند در برابر قدرت، خود به منبع قدرت تبدیل شود؟» در میدان کنش و ایدئولوژی عاشورا، تنها تفاوت میان خطبههای امام سجاد علیه السلام و حضرت زینب سلام الله علیها، تفاوت جنسیتی است. و همین تفاوت، دریچهای تازه برای مطالعهی قدرت زبان زنانه در ساختار دینی میگشاید. جنسیت در گفتار، همواره یکی از عوامل مؤثر در گوناگونی زبانی است. در نظریات زبانشناسی جنسیت همچون دیدگاههای رابین لیکاف، سه نظریهی محوری دربارهی زبان زنان وجود دارد: «نظریه سلطه»، «نظریه نقصان» و «نظریه تفاوت». هر سه دیدگاه معتقدند که زبان زنان در تاریخ اجتماعی، فرودست، محتاط و عاطفی است. امّا بررسی خطابههای حضرت زینب(س) نشان میدهد که در گفتمان دینی، این ساختار به طور کامل وارونه میشود: زبان زنانه نه از جنس ضعف، بلکه از جنس مقاومت، منطق و حجیت الهی است.
تاکنون نظری ثبت نشده است