display result search
- 27
- 1000
- 1000
- 1000
ماه رجب و آماده سازی معنوی نفس
سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین سید حمید میرباقری با موضوع "ماه رجب و آماده سازی معنوی نفس"، سال 1404
همانطور که مستحضرید، وارد ماه پربرکت رجب شدهایم. ماهی که در روایات به «أصب» یعنی ماه ریزش رحمت الهی توصیف شده است. در مناجات مشهوری که از پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله در استقبال از این ماه نقل شده، چنین میخوانیم: اَللّهُمَّ بارِکْ لَنا فی رَجَبَ وَ شَعْبانَ وَ بَلِّغْنا شَهْرَ رَمَضانَ. این دعا حاوی نکتهی بسیار عمیقی است. ماههای رجب و شعبان، تنها ماههایی پشت سر هم نیستند؛ بلکه همانند پلِ استوار و پلّکانِ معنوی هستند که روح انسان را از کرانههای روزمرّگی و غفلت، به ساحل نجاتبخش و ضیافت بینظیر ماه رمضان میرسانند. تجربه نشان داده است که آنانی که در ماه مبارک رمضان، حال خوش مناجات و عبادت را به تمامی درک میکنند و از خوان گستردهی نعمتهای معنوی آن بهرهی کامل میبرند، کسانی هستند که از هماکنون و در این ماههای مقدّس، زمینهی روحی و عملی خود را فراهم ساختهاند. همچون کشاورز زحمتکشی که برای برداشت محصولی پربار، از ماهها پیش به شخم زدن، آبیاری، وجین و مراقبت مزرعه مشغول است و در وقت برداشت، ثمرهی زحمات خود را میبیند. بر اساس رهنمودهای اهل بیت علیهمالسلام، برای بهرهبرداری از این فصل آمادهسازی، بر چند عمل بسیار تأکید شده است: صدقه و احسان: حتی به مقدار کم، زیرا صدقه گردش روزی را افزایش و بلاها را دفع میکند. استغفار و توبه: ماه رجب، ماه استغفار نامیده شده است. اَستَغفِرُ اللهَ وَ أتوبُ إلَیه ذکری است که باید در این ماه فراوان بر زبان جاری شود. روزه و عبادت شب: در روایتی گرانقدر از پیامبر اکرم نقل شده که ثواب یک روز روزه در ماه رجب، چنان عظیم است که خشم الهی را خاموش میکند و دری از درهای جهنّم را بر روی انسان میبندد. و اگر با عبادت در شب همراه شود، پاداشهایی والا دارد از جمله دوری از عذاب قبر و امنیت از ترس منکر و نکیر. اما باید به خاطر داشت که این همه، مقدمهای است برای رسیدن به اقیانوس بیکران رحمت در ماه میهمانی خدا، ماه رمضان. حضرت امام علی النقی الهادی علیهالسلام، در یکی از حسّاسترین و پراختناقترین دوران تاریخی شیعه به سر میبردند. دوران امامت بیست و چندسالهی ایشان، با حکومت شش خلیفهی عباسی همزمان بود که در میان آنان، متوکل عباسی، نقطهی اوج خصومت و ستم بود. متوکل، آنچنان دشمنی در دل نسبت به خاندان پیامبر داشت که حرم مطهر امام حسین علیهالسلام را هفده بار ویران کرد و دستور داد زمین آن را شخم زده و به آب ببندند تا اثری از قبر باقی نماند. او هر کس را که حتی به نقل فضیلتی از اهل بیت میپرداخت، به شدیدترین شکل مجازات میکرد، تا آنجا که زبان ابن سکّیت، دانشمند بزرگ را به جابرای دوستی با امام حسن و امام حسین علیهماالسلام از پشت سر درآوردند.
چرا فشار بر امام هادی علیهالسلام تا این حدّ بالا گرفت؟ دو دلیل عمده را میتوان برشمرد: نفوذ سازمانیافتهی شیعه: در زمان امام هادی علیهالسلام، شبکهی ارتباطی وکالت، به شکلی منسجم و گسترده در سراسر جهان اسلام فعال بود. نفوذ اجتماعی، علمی و معنوی امام، حکومت جور را به وحشت انداخته بود. ترس از تولد موعود: حاکمان عباسی از طریق گزارشها و نیز شنیدن روایات، میدانستند که قائم آل محمد، منجی عالم، از نسل امام هادی علیهالسلام خواهد بود. بنابراین، تمام تلاش خود را برای تحت نظر گرفتن، محدود کردن و قطع این نسل به کار بستند. امام هادی علیهالسلام به ما میآموزد که مؤمن راستین،حتی با دست خالیِ ظاهری، میتواند در برابر بزرگترین دستگاههای جور و ستم، استقامت کند و پیروز میدان باشد. پیروزیای که ریشه در اتصال به خدا، صبر و استواری، خردورزی و حفظ ارتباط با مردم دارد. ایشان در عین حال که در محاصرهی نظامی و تحت مراقبت شدید در سامرا بود، نه تنها ارتباط خود با شیعیان را قطع نکرد، بلکه با مکاتبات و آموزشهای عمیق، اندیشهی ناب شیعی را ترویج و تثبیت کردند. رفتار بزرگوارانهی ایشان حتی با دشمنان، مانند بخشش نشاندهندهی عظمت روحی و گذشت الهی آن حضرت است.
همانطور که مستحضرید، وارد ماه پربرکت رجب شدهایم. ماهی که در روایات به «أصب» یعنی ماه ریزش رحمت الهی توصیف شده است. در مناجات مشهوری که از پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله در استقبال از این ماه نقل شده، چنین میخوانیم: اَللّهُمَّ بارِکْ لَنا فی رَجَبَ وَ شَعْبانَ وَ بَلِّغْنا شَهْرَ رَمَضانَ. این دعا حاوی نکتهی بسیار عمیقی است. ماههای رجب و شعبان، تنها ماههایی پشت سر هم نیستند؛ بلکه همانند پلِ استوار و پلّکانِ معنوی هستند که روح انسان را از کرانههای روزمرّگی و غفلت، به ساحل نجاتبخش و ضیافت بینظیر ماه رمضان میرسانند. تجربه نشان داده است که آنانی که در ماه مبارک رمضان، حال خوش مناجات و عبادت را به تمامی درک میکنند و از خوان گستردهی نعمتهای معنوی آن بهرهی کامل میبرند، کسانی هستند که از هماکنون و در این ماههای مقدّس، زمینهی روحی و عملی خود را فراهم ساختهاند. همچون کشاورز زحمتکشی که برای برداشت محصولی پربار، از ماهها پیش به شخم زدن، آبیاری، وجین و مراقبت مزرعه مشغول است و در وقت برداشت، ثمرهی زحمات خود را میبیند. بر اساس رهنمودهای اهل بیت علیهمالسلام، برای بهرهبرداری از این فصل آمادهسازی، بر چند عمل بسیار تأکید شده است: صدقه و احسان: حتی به مقدار کم، زیرا صدقه گردش روزی را افزایش و بلاها را دفع میکند. استغفار و توبه: ماه رجب، ماه استغفار نامیده شده است. اَستَغفِرُ اللهَ وَ أتوبُ إلَیه ذکری است که باید در این ماه فراوان بر زبان جاری شود. روزه و عبادت شب: در روایتی گرانقدر از پیامبر اکرم نقل شده که ثواب یک روز روزه در ماه رجب، چنان عظیم است که خشم الهی را خاموش میکند و دری از درهای جهنّم را بر روی انسان میبندد. و اگر با عبادت در شب همراه شود، پاداشهایی والا دارد از جمله دوری از عذاب قبر و امنیت از ترس منکر و نکیر. اما باید به خاطر داشت که این همه، مقدمهای است برای رسیدن به اقیانوس بیکران رحمت در ماه میهمانی خدا، ماه رمضان. حضرت امام علی النقی الهادی علیهالسلام، در یکی از حسّاسترین و پراختناقترین دوران تاریخی شیعه به سر میبردند. دوران امامت بیست و چندسالهی ایشان، با حکومت شش خلیفهی عباسی همزمان بود که در میان آنان، متوکل عباسی، نقطهی اوج خصومت و ستم بود. متوکل، آنچنان دشمنی در دل نسبت به خاندان پیامبر داشت که حرم مطهر امام حسین علیهالسلام را هفده بار ویران کرد و دستور داد زمین آن را شخم زده و به آب ببندند تا اثری از قبر باقی نماند. او هر کس را که حتی به نقل فضیلتی از اهل بیت میپرداخت، به شدیدترین شکل مجازات میکرد، تا آنجا که زبان ابن سکّیت، دانشمند بزرگ را به جابرای دوستی با امام حسن و امام حسین علیهماالسلام از پشت سر درآوردند.
چرا فشار بر امام هادی علیهالسلام تا این حدّ بالا گرفت؟ دو دلیل عمده را میتوان برشمرد: نفوذ سازمانیافتهی شیعه: در زمان امام هادی علیهالسلام، شبکهی ارتباطی وکالت، به شکلی منسجم و گسترده در سراسر جهان اسلام فعال بود. نفوذ اجتماعی، علمی و معنوی امام، حکومت جور را به وحشت انداخته بود. ترس از تولد موعود: حاکمان عباسی از طریق گزارشها و نیز شنیدن روایات، میدانستند که قائم آل محمد، منجی عالم، از نسل امام هادی علیهالسلام خواهد بود. بنابراین، تمام تلاش خود را برای تحت نظر گرفتن، محدود کردن و قطع این نسل به کار بستند. امام هادی علیهالسلام به ما میآموزد که مؤمن راستین،حتی با دست خالیِ ظاهری، میتواند در برابر بزرگترین دستگاههای جور و ستم، استقامت کند و پیروز میدان باشد. پیروزیای که ریشه در اتصال به خدا، صبر و استواری، خردورزی و حفظ ارتباط با مردم دارد. ایشان در عین حال که در محاصرهی نظامی و تحت مراقبت شدید در سامرا بود، نه تنها ارتباط خود با شیعیان را قطع نکرد، بلکه با مکاتبات و آموزشهای عمیق، اندیشهی ناب شیعی را ترویج و تثبیت کردند. رفتار بزرگوارانهی ایشان حتی با دشمنان، مانند بخشش نشاندهندهی عظمت روحی و گذشت الهی آن حضرت است.
تاکنون نظری ثبت نشده است