- 167
- 1000
- 1000
- 1000
از ابلیس عبرت بگیرید!، 4
سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین غلامرضا فیاضی با موضوع «از ابلیس عبرت بگیرید!» جلسه چهارم: تکبر از نگاه روایات، سال 1404
حضرت امام(ره) در یک فصل برخی از روایات مربوط به این بحث را آورده بودند. به نظرم آمد شایسته است که افزون بر فرمایشات حضرت امام، برخی دیگر از روایات این موضوع را بخوانیم و در جلسه گذشته چند روایت را خواندیم. روایت دیگر از امیرالمؤمنین است که میفرماید: فَاعْتَبِرُوا بِمَا کَانَ مِنْ فِعْلِ اللَّهِ بِإِبْلِیسَ إِذْ أَحْبَطَ عَمَلَهُ الطَّوِیلَ وَجَهْدَهُ الْجَهِیدَ وَکَانَ قَدْ عَبَدَ اللَّهَ سِتَّةَ آلَافِ سَنَةٍ لا یُدْرَى أَ مِنْ سِنِی الدُّنْیَا أَمْ مِنْ سِنِی الآخِرَةِ عَنْ کِبْرِ سَاعَةٍ وَاحِدَةٍ؛ حضرت میفرماید: ابلیس با اینکه ششهزار سال عبادت کرده بود، با یک تکبر همه را از دست داد! فَمَنْ ذَا بَعْدَ إِبْلِیسَ یَسْلَمُ عَلَى اللَّهِ بِمِثْلِ مَعْصِیَتِهِ؛ شما از اینکه خدا تمام آن عمل طولانی و زحمت طاقتفرسای ابلیس را بهخاطر یک لحظه کبر نابود کرد، عبرت بگیرید! چه کسی است که همان گناه ابلیس را مرتکب شود و سالم بماند؟!
در روایت دیگری رسول اکرمصلیاللهعلیهوآله به ابوذر میفرماید: یَا أَبَا ذَرٍّ، مَنْ مَاتَ وَفِی قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ کِبْرٍ، لَمْ یَجِدْ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ؛ این روایت خیلی تکاندهنده است، حضرت میفرماید: یا اباذر! اگر کسی از دنیا برود و در قلبش به اندازه سنگینی یک ذره کبر باشد، بوی بهشت هم به مشامش نخواهد رسید!
در روایت دیگری از امام صادقعلیهالسلام نقل است که فرمود: مَنْ ذَهَبَ یَرَى أَنَّ لَهُ عَلَى الآخَرِ فَضْلا فَهُوَ مِنَ الْمُسْتَکْبِرِینَ؛ کسیکه فکر میکند بر فرد دیگری امتیاز دارد، متکبر است. فَقُلْتُ لَهُ إِنَّمَا یَرَى أَنَّ لَهُ عَلَیْهِ فَضْلا بِالْعَافِیَةِ إِذَا رَآهُ مُرْتَکِباً لِلْمَعَاصِی؛ طرف خیلی تعجب کرد و گفت: اگر کسی برای خودش امتیازی میبیند، به خاطر این است که میبیند طرف گناه میکند و خودش آن گناه را نمیکند، مثلاً طرف نماز نمیخواند و من نماز میخوانم، پس فکر میکنم که من بر او امتیاز دارم! من میبینم که آن طرف مبتلا به گناه است و من آن گناه را نمیکنم، خب طبیعی است که فکر کنم امتیاز دارم! چگونه با این فکر متکبر میشوم؟! حضرت فرمود: هَیْهَاتَ هَیْهَاتَ فَلَعَلَّهُ أَنْ یَکُونَ قَدْ غُفِرَ لَهُ مَا أَتَى وَأَنْتَ مَوْقُوفٌ مُحَاسَبٌ؛ این احتمال را بده که او با همه گناهانش توبه کند و برگردد، ممکن است گوهری که به نام ایمان، ولایت امیرالمؤمنین، و عشق به سیدالشهدا در قلبش دارد دستش را بگیرد و در آخر عمر توبه کند. در روایات آمده است که اگر کسی توبه کند، مثل روزی میشود که از مادر متولد شده است. امام صادقعلیهالسلام میفرماید: ممکن است این فردی که این طور مبتلا به گناه است، توبه بکند و بعد از توبه از دنیا برود. معیار نیز همان آخر عمر است، معیار آن وقتی است که انسان میخواهد به آن عالم منتقل شود. شاید او توبه کند و خدا او را ببخشد و در آن عالم دیگر حساب نداشته باشد، ولی تو مجبور باشی بایستی و حساب پس بدهی! تو که فکر میکردی گناه نکردی و از او بهتر هستی و بر او امتیاز داری، فردای قیامت باید بایستی و حساب پس بدهی، اما او بدون حساب نجات پیدا کند. أَ مَا تَلَوْتَ قِصَّةَ سَحَرَةِ مُوسَى؛ مگر داستان ساحرانی که مقابل حضرت موسی ایستادند را نخواندهای؟! آنها آمدند که با حضرت موسی مبارزه کنند و بر موسی پیروز شوند، ولی وقتی فهمیدند که کار حضرت موسی سحر نیست، به حضرت موسی ایمان آوردند؛ قَالُوا آمَنَّا بِرَبِّ هَارُونَ وَمُوسَى. کسانیکه یک عمر در خدمت ظالمان بودند، وقتی فهمیدند، حضرت موسی شخصی الهی و پیغمبر است به او ایمان آوردند و سعادتمند شدند، ولی خیلی از کسانی که همراه حضرت موسی بودند گمراه و منحرف شدند!
حضرت امام(ره) در یک فصل برخی از روایات مربوط به این بحث را آورده بودند. به نظرم آمد شایسته است که افزون بر فرمایشات حضرت امام، برخی دیگر از روایات این موضوع را بخوانیم و در جلسه گذشته چند روایت را خواندیم. روایت دیگر از امیرالمؤمنین است که میفرماید: فَاعْتَبِرُوا بِمَا کَانَ مِنْ فِعْلِ اللَّهِ بِإِبْلِیسَ إِذْ أَحْبَطَ عَمَلَهُ الطَّوِیلَ وَجَهْدَهُ الْجَهِیدَ وَکَانَ قَدْ عَبَدَ اللَّهَ سِتَّةَ آلَافِ سَنَةٍ لا یُدْرَى أَ مِنْ سِنِی الدُّنْیَا أَمْ مِنْ سِنِی الآخِرَةِ عَنْ کِبْرِ سَاعَةٍ وَاحِدَةٍ؛ حضرت میفرماید: ابلیس با اینکه ششهزار سال عبادت کرده بود، با یک تکبر همه را از دست داد! فَمَنْ ذَا بَعْدَ إِبْلِیسَ یَسْلَمُ عَلَى اللَّهِ بِمِثْلِ مَعْصِیَتِهِ؛ شما از اینکه خدا تمام آن عمل طولانی و زحمت طاقتفرسای ابلیس را بهخاطر یک لحظه کبر نابود کرد، عبرت بگیرید! چه کسی است که همان گناه ابلیس را مرتکب شود و سالم بماند؟!
در روایت دیگری رسول اکرمصلیاللهعلیهوآله به ابوذر میفرماید: یَا أَبَا ذَرٍّ، مَنْ مَاتَ وَفِی قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ کِبْرٍ، لَمْ یَجِدْ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ؛ این روایت خیلی تکاندهنده است، حضرت میفرماید: یا اباذر! اگر کسی از دنیا برود و در قلبش به اندازه سنگینی یک ذره کبر باشد، بوی بهشت هم به مشامش نخواهد رسید!
در روایت دیگری از امام صادقعلیهالسلام نقل است که فرمود: مَنْ ذَهَبَ یَرَى أَنَّ لَهُ عَلَى الآخَرِ فَضْلا فَهُوَ مِنَ الْمُسْتَکْبِرِینَ؛ کسیکه فکر میکند بر فرد دیگری امتیاز دارد، متکبر است. فَقُلْتُ لَهُ إِنَّمَا یَرَى أَنَّ لَهُ عَلَیْهِ فَضْلا بِالْعَافِیَةِ إِذَا رَآهُ مُرْتَکِباً لِلْمَعَاصِی؛ طرف خیلی تعجب کرد و گفت: اگر کسی برای خودش امتیازی میبیند، به خاطر این است که میبیند طرف گناه میکند و خودش آن گناه را نمیکند، مثلاً طرف نماز نمیخواند و من نماز میخوانم، پس فکر میکنم که من بر او امتیاز دارم! من میبینم که آن طرف مبتلا به گناه است و من آن گناه را نمیکنم، خب طبیعی است که فکر کنم امتیاز دارم! چگونه با این فکر متکبر میشوم؟! حضرت فرمود: هَیْهَاتَ هَیْهَاتَ فَلَعَلَّهُ أَنْ یَکُونَ قَدْ غُفِرَ لَهُ مَا أَتَى وَأَنْتَ مَوْقُوفٌ مُحَاسَبٌ؛ این احتمال را بده که او با همه گناهانش توبه کند و برگردد، ممکن است گوهری که به نام ایمان، ولایت امیرالمؤمنین، و عشق به سیدالشهدا در قلبش دارد دستش را بگیرد و در آخر عمر توبه کند. در روایات آمده است که اگر کسی توبه کند، مثل روزی میشود که از مادر متولد شده است. امام صادقعلیهالسلام میفرماید: ممکن است این فردی که این طور مبتلا به گناه است، توبه بکند و بعد از توبه از دنیا برود. معیار نیز همان آخر عمر است، معیار آن وقتی است که انسان میخواهد به آن عالم منتقل شود. شاید او توبه کند و خدا او را ببخشد و در آن عالم دیگر حساب نداشته باشد، ولی تو مجبور باشی بایستی و حساب پس بدهی! تو که فکر میکردی گناه نکردی و از او بهتر هستی و بر او امتیاز داری، فردای قیامت باید بایستی و حساب پس بدهی، اما او بدون حساب نجات پیدا کند. أَ مَا تَلَوْتَ قِصَّةَ سَحَرَةِ مُوسَى؛ مگر داستان ساحرانی که مقابل حضرت موسی ایستادند را نخواندهای؟! آنها آمدند که با حضرت موسی مبارزه کنند و بر موسی پیروز شوند، ولی وقتی فهمیدند که کار حضرت موسی سحر نیست، به حضرت موسی ایمان آوردند؛ قَالُوا آمَنَّا بِرَبِّ هَارُونَ وَمُوسَى. کسانیکه یک عمر در خدمت ظالمان بودند، وقتی فهمیدند، حضرت موسی شخصی الهی و پیغمبر است به او ایمان آوردند و سعادتمند شدند، ولی خیلی از کسانی که همراه حضرت موسی بودند گمراه و منحرف شدند!


تاکنون نظری ثبت نشده است