display result search
منو
رابطه علم اخلاق با عقل و جهل

رابطه علم اخلاق با عقل و جهل

  • 2 تعداد قطعات
  • 36 دقیقه مدت قطعه
  • 221 دریافت شده
سخنرانی آیت الله سید محمدمهدی میرباقری با موضوع «رابطه علم اخلاق با عقل و جهل»، سال 1392

در بحث اخلاق می خواستیم روی این نکته تاکید کنیم که گاهی مکاتب مادی و قبل از آن حکمای غیرالهی روی علم اخلاق تاکید کرده اند و اخلاق رذیله و حمیده تعریف کرده اند و راه رسیدن به اخلاق حمیده و عبور از اخلاق رذیله را بیان کرده اند. حتی فیلسوفانی که ذیل انبیاء تعریف نمی شدند مثل فلاسفه یونان قدیم خودشان مکتبی در اخلاق داشتند، روی صفات رذیله و حمیده تاکید داشتند و تعریف می کردند.
اما بر اساس ایمان به خدا و پذیرش ولایت نبی اکرم و اهل بیت، راه رسیدن به اخلاق کریمه چیست؟ حدیث عقل و جهل عمدتا بیان صفات حمیده و رذیله است ولی خلقت این صفات را توضیح می دهد. که این صفات مخلوق خداوند هستند. و اینکه در چه مسیری این صفات خلق شدند و ما چطور می توانیم به این صفات مخلوق راه پیدا کنیم. پس بحث این حدیث، بحث اخلاق و متخلق شدن به صفات بندگی یا صفات شیطنت است.
در این حدیث خداوند عقل و جهل را توضیح می دهد که آنها را آفریده است و آنها دو تا مخلوق هستند و به دو کیفیت آفریده شده است. یکی از یمین و جانب راست عرش و نورانی است و یکی از دریای شور و تلخ و ظلمانی است. البته اینکه ای دو چه سابقه ای دارند که اینگونه خلق شده اند بحث دیگری است.
بعد از خلق، این دو به اندازه خودشان قدرت طاعت و معصیت داشته اند. خداوند به آنها فرمان ادبار یعنی رو برگرداندن و اقبال یعنی روکردن داد (یا رو کردن به موجودات یا روبگرداندن از آنها). این دو مخلوق با این تکلیف مختلف برخورد کردند. عقل با همه وجود در مقابل فرمان خدا طاعت کرد و برایش فرق نمی کرد که فرمان به ادبار بدهند یا اقبال. که از خواسته ها برگرد یا خیر. او دنبال فرمان خدا بود. جهل نسبت به ادبار حق، اطاعت کرد ولی دیگر رو به حضرت حق برنگرداند.
مثلاً بزرگان می گویند انبیاء وقتی به مقام وصال می رسند، باید رو به مخلوقات برگردند. یعنی ماموریتی پیدا می کنند که دوباره رو به عالم برگردند. این برگشتن بسیار هم دشوار است ولی همه با تمام وجود برمی گردند. وقتی پیامبری مبعوث شد از برگشت به سوی مخلوقات و بعثت و هدایت رو برنگرداند. حضرت موسی در کوه طور به مقصد رسید. داریم «کُنْ لِمَا لَا تَرْجُو أَرْجَى‏ مِنْکَ لِمَا تَرْجُو» آنجایی که امیدوار نیستی که به مقصد می رسی و اسباب همراه نیست، آنجا امیدوارتر باش. حضرت موسی رفت آتش بیاورد پیامبر و کلیم الله شد. بعد از کلیم شدن بلافاصله به او ماموریت دادند که برگردد. او با بار تکلیف رو به سوی مردم برمی گردد. وقتی برمی گردد هم و غمش این است که سرگرم این مخلوقات نشود و همه احوال با خدا باشد و باطنش متوجه حضرت حق باشد.

قطعات

مشخصات

ثبت نقد و نظر نقد و نظر

    تاکنون نظری ثبت نشده است

تصاویر

پایگاه سخنرانی مذهبی