display result search
منو
تفسیر آیه 102 سوره بقره

تفسیر آیه 102 سوره بقره

  • 1 تعداد قطعات
  • 8 دقیقه مدت قطعه
  • 1272 دریافت شده
سخنرانی حجت‌ الاسلام محسن قرائتی با موضوع تفسیر سوره بقره - آیه‌ی 102

آنچه از روایات استفاده مى‏شود آن است که حضرت سلیمان (ع) براى جلوگیرى از انحراف یا سوء استفاده، دستور داد اوراق ساحران را جمع ‏آورى و نگهدارى کنند. ولى بعد از وفات او گروهى به آن نوشته‏ها دست یافته و مشغول تعلیم و اشاعه سحر [391] در میان مردم شدند. آنان حتّى معجزات حضرت سلیمان را سحر معرّفى کرده و پیامبرى او را منکر شدند. و برخى از بنى‏اسرائیل نیز به جاى پیروى از تورات به سراغ سحر و جادو رفتند. این کار چنان شهرت و گسترش یافت که یهود زمان پیامبر اسلام (ص) نیز سلیمان را ساحرى زبردست مى ‏دانستند و او را به عنوان پیامبر نمى ‏شناختند!
این آیه، گناه و انحراف رها کردن تورات و پیروى از شیاطین سحرآموز را بیان مى ‏کند که یهود به جاى تورات از آنچه شیاطین در زمان سلیمان بر مردم مى ‏خواندند، پیروى مى‏ کردند. آنان براى توجیه کار خویش، نسبت سحر به سلیمان نیز مى‏ دادند، در حالى که سلیمان مرد خدا بود و کارش معجزه، و شیاطین در جهت مخالف او و کارشان سحر بود.
علاوه بر آنچه گذشت، یهود از منبع دیگرى نیز به سحر دست یافتند. بدین طریق که خداوند دو فرشته را به نام «هاروت» و «ماروت» به صورت انسان در شهر «بابل» در میان مردم قرار داد که روش ابطال و خنثى سازى سحر و جادو را به آنان بیاموزند. امّا براى اینکار لازم بود ابتدا آنان را با سحر آشنا سازند. چون انسان تا فرمول ترکیبى چیزى را نداند، نمى‏ تواند آنرا خنثى نماید. لذا فرشته‏ ها، ابتدا طریق سحر و سپس طریقه ابطال آن را مى‏ آموختند و قبل از آموزش با شاگردان خود شرط مى‏ کردند که از آن سوء استفاده نکنند و مى‏ گفتند: این کار مایه‏ى فتنه و آزمایش است، مبادا در مسیر مبارزه و خنثى سازى، خودتان گرفتار شوید. امّا یهود از آن آموزش سوء استفاده نموده و از آن براى مقاصد ناشایست بهره بردند و حتّى براى جدایى میان مرد و همسرش بکار گرفتند.
قرآن در اینجا نکته‏اى را یادآور مى‏شود که جاى دقت و تأمل است. مى‏فرماید: ساحر با داشتن علمِ سحر، از دایره‏ ى قدرت الهى خارج نیست و بدون اراده‏ ى خدا قادر به انجام کارى نیست و به کسى نمى‏ تواند ضررى برساند، ولى از آنجایى که خداوند براى هر چیز اثرى قرار داده است، سحر و جادو نیز مى‏تواند اثرات سویى داشته باشد که از آن جمله تأثیر آن بر روابط زناشویى و خانوادگى است.
سحر، به فن ظریف و دقیقى گفته مى‏ شود که امور را از مسیر عادّى خود منحرف مى‏ سازد. و گاهى سحر به معنى خدعه، و باطل را در شکل و قالب حقّ آوردن، آمده است.
بابل» نام منطقه ‏اى حدود نجف و کربلاى فعلى بوده است.

پیام ها

1- در حکومت حقّ و زمامدارى حاکم الهى نیز همه‏ ى مردم اصلاح نمى‏ شوند، گروهى کجروى مى‏ کنند. «واتبعوا ماتتلوا الشیاطین على ملک سلیمان»
2- شیاطین، در حکومت سلیمان نیز بیکار نمى ‏نشینند و پى درپى القاى سوء مى‏ کنند. «ما تتلواالشیاطین على ملک سلیمان»
3- حکومت، با نبوّت منافات ندارد. برخى انبیا حکومت داشته‏اند. «ملک‏سلیمان»
4- ساحران براى مقدّس جلوه دادن و توجیه کار خود، سلیمان را نیز ساحر معرّفى مى‏کردند. «وما کفر سلیمان»
5 - خداوند، از مقام انبیا در برابر تهمت دیگران دفاع مى‏کند. «و ما کفر سلیمان»
6- تعلیم وتعلّم واِعمال سحر، در ردیف کفر است. [393] «کفروا یُعلّمون النّاس السحر»
7- براى مقابله با علوم مضرّ وعقاید انحرافى، آگاهى صالحان از آنها لازم است. «ما انزل على الملکین»
8 - در مقام تعلیم، معلّم باید نسبت به کاربردهاى منفى علوم هشدار دهد. «وما یُعلّمان... حتّى یقولا... فلا تکفر»
9- انسان در بین دو آموزش قرار داد: هم وساوس شیطانى؛ «یعلّمون الناس السحر» و هم الهامات الهى. «وما یعلّمان»
10- فرشتگان نیز مى‏توانند معلّم انسان‏ها شوند. «ما یعلّمان ...حتّى یقولا»
11- گاهى علم ودانش، وسیله آزمایش است. «انّما نحن فتنة»
12- تفرقه انداختن میان زن و شوهر، کارى شیاطینى و در حدّ کفراست. «فلا تکفر فیتعلّمون منهما ما یفرّقون به بین المرء...»
13- دانش و آموزش همیشه مفید نیست، گاهى مضرّ و زیان‏آور نیز مى ‏باشد. «یتعلّمون ما یضرّهم و لاینفعهم»
14- سحر و جادو واقعیّت دارد ودر زندگى انسان مؤثّر است. «یفرّقون به...»
15- ساحر دست به کارهایى مى‏زند، ولى تمام تأثیر و تأثرات زیر نظر خداست. مى‏توان از طریق پناه بردن به خداوند و استعاذه و توکّل و دعا و صدقه از توطئه‏ ها نجات یافت. «و ماهم بضارین»
16- ساحران شاید به پول و شهرتى برسند، ولى در قیامت بهره‏اى ندارند. «ماله فى الاخرة من خلاق»
17- کسى که به سراغ تفرقه اندازى و سحر مى‏رود، انسانیّت خود را از دست مى‏ دهد. «لبئس ما شروا به انفسهم»
در روایات نیز وارد شده که ساحر، کافر و مجازاتش قتل است.


منبع: پایگاه درس هایی از قرآن

قطعات

  • عنوان
    زمان
  • 8:02

مشخصات

ثبت نقد و نظر نقد و نظر

  • سلام و عرض ادب،مطالب بسیار عالی و گزینش شده و بدون مقدمه و موخره اضافه ارائه شده،خدا همه این زحمتها را ذخیره اخرتتان قرار دهد.

تصاویر

پایگاه سخنرانی مذهبی