display result search
منو
تفسیر آیه 1 و 2 سوره الرحمن

تفسیر آیه 1 و 2 سوره الرحمن

  • 1 تعداد قطعات
  • 9 دقیقه مدت قطعه
  • 13 دریافت شده
سخنرانی حجت الاسلام محسن قرائتی با موضوع تفسیر سوره الرحمن- آیه 1 و 2

ألرَّحْمَنُ

عَلَّمَ الْقُرْآنَ‏

ترجمه
خداوندِ رحمان، قرآن را آموخت.


خداوند، رحمان است. «الرّحمن»
پیامبرش، مایه‏ رحمت است. «و ما ارسلناک الاّ رحمة للعالمین»
قرآنش نیز رحمت است. «و رحمة للمؤمنین»
«رحمن» نام مخصوص خداوند است که 169 بار در قرآن آمده و 114 مرتبه در هر «بسم‏اللّه» تکرار شده است.
در مواردى از قرآن، کلمه «الرّحمن» به جاى «اللّه» بکار رفته است:
«قالوا اتّخذ اللّه ولدا»؛ «قالوا اتّخذ الرّحمن ولدا»
«اتاکم عذاب اللّه»؛ «یَمسّک عذاب من الرّحمن»
«قل ادعوا اللّه او ادعوا الرّحمن»
در آیین سخنورى و نگارش، سر فصل سخن، نشانه و نمودار تمام سخن است. در اینجا نیز چون سوره نگاهى به نعمت‏هاى الهى دارد، در آغاز آن «الرّحمن» آمده است.
قرآن، باید محور امور باشد. در سوره قبل (قمر)، بارها آسان بودن قرآن مطرح شد: «لقد یسّرنا القرآن للذّکر» در این سوره خدا، اولین معلّم آن معرّفى مى‏ شود. «علم القرآن»
علمى جلوه‏ رحمت است که آموزش خدا باشد. «الرّحمن علّم»
علمى جلوه‏ رحمت است که جامع باشد. «تبیاناً لکلّ شى‏ء»
علمى جلوه‏ رحمت است که پاداشى از ما نخواهد و بر اساس رحمت باشد. «الرّحمن علّم»
علمى جلوه‏ رحمت است که در هر زمان کاربرد داشته باشد.
علمى جلوه رحمت است که بصیرت آفرین و تقوا آفرین باشد.
علمى جلوه‏ رحمت است که سعادت فرد و جامعه و این جهان و آن جهان را تأمین کند.
تعلیم قرآن توسّط خداوند «علّم القرآن»، یعنى:
تعلیم حقّ. «نزل علیک الکتاب بالحق»
تعلیم داورى. «أنزلنا الیک الکتاب بالحقّ لتحکم بین النّاس»
تعلیم آنچه فراگیرى آن از راه‏هاى عادّى ممکن نیست. «و علّمک مالم تکن تعلم»
تعلیم برهان. «قد جاءکم برهان»
تعلیم عمل صالح. «و الّذین یمسکون بالکتاب... انا لانضیع أجر المصلحین»
تعلیم موعظه، شفاى دل، هدایت و رحمت. «قد جائتکم موعظة من ربّکم و شفاء لما فى الصّدور و هدىً و رحمة للمؤمنین»
تعلیم غیب. «ذلک من أنباء الغیب»
تعلیم بهترین داستان‏ها. «نحن نقصّ علیک أحسن القصص»
تعلیم شناخت حقایق. «تبیاناً لکلّ شى‏ء»
تعلیم برترین‏ها. «و لایأتونک بمثل الاّ جئناک بالحقّ و أحسن تفسیراً»
تعلیم میزان شناخت حق از باطل. «أنزل الکتاب بالحقّ و المیزان»
تعلیم سالم‏ترین سخن. «لایأتیه الباطل من بین یدیه و لا من خلفه»
تعلیم موعظه. «فذکّر بالقرآن مَن یخاف وعید»
تعلیم رشد. «یهدى الى الرّشد»
تعلیم کتابى که بقاى آن بیمه شده است. «انّا نحن نزّلنا الذکر و انّا له لحافظون»
سرچشمه قرآن:
قدرت و عظمت: «تنزیلاً ممن خلق الارض و السّموات العلى‏»
عزّت و حکمت: «تنزیلُ الکتاب من اللّه العزیز الحکیم»
لطف و رحمت: «تنزیلٌ من الرّحمن الرحیم»
ربوبیّت و رشد: «تنزیلٌ من ربّ العالمین»


پیام ها
1- خداوند، اولین معلّم قرآن است. «الرّحمن علّم القرآن»
2- شریعت، بر اساس رحمت است. «الرّحمن علّم القرآن»
3- شبهات را باید پاسخ داد. در برابر کسانى که مى‏گویند: قرآن را بشرى به پیامبر آموخته است: «یعلّمه بشر»، باید گفت: خدا آموخت. «الرّحمن علّم القرآن»
4- تعلیم قرآن به انسان، جلوه‏اى از رحمت الهى است. «الرّحمن علّم القرآن»
5 - معلّمى، شأن خداوند است. «الرّحمن علّم القرآن»
6- کار تعلیم و تعلّم، باید بر اساس محبّت و رحمت باشد. «الرّحمن علّم القرآن»
7- قرآن، قابل درک و شناخت براى بشر است. «علّم القرآن»


توضیحات
سیماى سوره الرّحمن‏
این سوره هفتاد و هشت آیه دارد و در مدینه نازل شده است.
نام سوره برگرفته از آیه اول است و «الرّحمن» همچون «اللّه» از نام‏ها و صفات مخصوص خداوند مى‏باشد.
امام کاظم‏ (ع) فرمود: هر چیزى عروسى دارد و عروس قرآن، سوره الرّحمن است.
در این سوره، آیه‏ «فباىّ آلاء ربّکما تکذّبان» سى و سه مرتبه تکرار شده که بیشترین تکرار در کل قرآن است. جالب آنکه این آیه تکرارى، هم انسان‏ها را مورد خطاب قرار داده و هم جنّیان را، که کدام یک از نعمت‏هاى بى شمار الهى را تکذیب مى‏کنید؟
در سوره قبل، هشدار تکرار شده بود: «عذابى و نذر»، در این سوره نعمت‏ها تکرار مى‏شود. «فباىّ آلاء ربّکما...»
سوره قبل با قیامت شروع و با قدرت الهى تمام شد: «اقتربت الساعة... ملیک مقتدر» ولى این سوره با رحمت شروع و با اکرام الهى پایان مى‏پذیرد. «الرّحمن... ذى الجلال و الاکرام»

منبع: پایگاه درس هایی از قرآن

قطعات

  • عنوان
    زمان
  • 9:19

مشخصات

تصاویر

پایگاه سخنرانی مذهبی